31/10/16

"Τα τρία στίγματα του Πάλμερ Έλντριτς", Philip K. Dick



Ομολογώ, όταν πρόκειται για τον Φίλιπ Ντικ δεν μπορώ να είμαι αντικειμενική, έχω οξύτατη έξη από την γραφή του, δεν μπορώ να διαβάσω κανένα από τα βιβλία του χωρίς να θαυμάσω τη φαντασία και την ικανότητά του να στήνει πολλαπλούς κόσμους και αντικατοπτρισμούς της πραγματικότητας, χωρίς πουθενά να κουράζει ή να μπερδεύει τον αναγνώστη. Καλά, ίσως μόνο στο Valis, όπου o εθισμός του από τις αμφεταμίνες, τη θρησκεία και τα αντικαταθλιπτικά είχε φτάσει πια σε δυσθεώρατα ύψη. Εδώ όμως, στα «Τρία Στίγματα του Πάλμερ Έλντριτς» είναι πραγματικά εντυπωσιακός. 

Η ιστορία διαδραματίζεται στο μακρινό 2016, η γη βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας υπερθέρμανσης, τόσο που κινδυνεύεις να γίνεις ψητός βγαίνοντας έξω. Πάντως εκεί είναι πολύ καλύτερα από το να σε επιστρατεύσουν να πας άποικος στη Σελήνη ή στον Άρη, όπου η ζωή είναι φρικτή, μέσα σε τρώγλες. Το μόνο που σώζει τους αποίκους είναι το Καν-ντι, ένα ναρκωτικό που δουλεύει μαζί με μια μακέτα και μια κούκλα, την Πέρκι Πατ, δίνοντάς τους την ψευδαίσθηση για λίγες ώρες, πως ζουν ακόμα στη γη και πάνε για shopping. 

Ο απόλυτος κυριάρχος της αγοράς Καν-ντι είναι ο κατασκευαστής της μακέτας της Πέρκι Πατ, ο Λιο Μπουλέρο, και κοντά του μεσουρανεί το δεξί του χέρι, ο Μπάρνι Μάγιερσον, που έχει την ικανότητα της πρόγνωσης, μπορεί να δει δηλαδή τα γεγονότα πριν συμβούν. Ο Λίο ακολουθεί θεραπείες Ε, Εξέλιξης, για να μετατραπεί σε ένα καινούργιο ανθρώπινο είδος που θα αντέχει στη ζέστη και θα έχει εξαιρετικές ικανότητες. 

Όλα πάνε καλά, ως να εμφανιστεί ξανά στο ηλιακό σύστημα ο Πάλμερ Έλντριτς, ανταγωνιστής του Λίο, που φέρνει ένα νέο, διαφορετικό ναρκωτικό, το Τσου-Ζέντ. Και τότε αρχίζει το πανηγύρι: παράλληλες πραγματικότητες, προβολές στο παρόν, το παρελθόν, το μέλλον. Στο κόλπο μπαίνει κι ο Θεός, ένας θεός με ατσάλινα δόντια, στραβό σαγόνι, τεχνητό χέρι και τεχνητά μάτια χωρίς κόρες. 

Ο Φίλιπ Ντικ είναι μάγος της αφήγησης. Καταφέρνει να σε βάλει στο σύμπαν του, να μην αφήσει τίποτα ξεκρέμαστο, ενώ ταυτόχρονα λέει σημαντικές ιστορίες- πραγματεύεται τον χρόνο, τον τόπο, τους ανθρώπους και φυσικά τον θεό. Οι δυνατότητές του είναι μοναδικές, τα βιβλία του τα καταβροχθίζεις κυριολεκτικά, δεν βλέπεις την ώρα να γυρίσεις σπίτι για να συνεχίσεις το διάβασμα. Για καλή μου τύχη, ήταν τόσο πολυγραφότατος που ήταν καν εγώ δεν τον έχω εξαντλήσει ακόμα. 

                                                                                      

                                                                                             Κατερίνα Μαλακατέ



"Τα τρία στίγματα του Πάλμερ Έλντριτς", Φίλιπ Κ. Ντικ, μετ. Δημήτρης Αρβανίτης, εκδ. Κέδρος, 2016 (1964), σελ. 291


30/10/16

Ραδιοφωνικό Διαβάζοντας




Κλήρωση! Και εκπομπή! Σήμερα στο ραδιοφωνικό Διαβάζοντας μαζί μας θα είναι ο Θάνος Σαμαρτζής, αναπληρωτής διευθυντής στις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

Θα κληρώσουμε από 2 αντίτυπα:
"Εμείς οι θνητοί", Ατούλ Γκαουάντε, μετ. Λύο Καλοβυρνάς
"Αν θέλεις την ισότητα, γιατί είσαι τόσο πλούσιος;", Τζέραλντ Άλλαν Κοέν, ευγενική προσφορά των ΠΕΚ. Για να λάβετε μέρος στην κλήρωση πατήστε "Μου αρέσει" και σχολιάστε ή/και κοινοποιήστε το ποστ της εκπομπής στο fb ή αφήστε ένα σχόλιο εδώ.

Μη μας χάσετε, σήμερα στις 6μ.μ. πάντα στον www.amagi.gr


Όλες τις παλαιότερες εκπομπές μας τις ακούτε εδώ:



27/10/16

"Ο καθηγητής είναι νεκρός", Joost de Vries




Ο καθηγητής είναι νεκρός. Όχι όποιος κι όποιος καθηγητής, μια ιδιοφυΐα στις χιτλερικές σπουδές, ο καθηγητής Μπρικ, μια καρικατούρα, ένας τύπος που ήξερε κάθε φορά να εφευρίσκει ξανά τον εαυτό του. Ένας χαρισματικός άνθρωπος. Τυχαίνει κι όταν πεθαίνει ο καθηγητής, ο προστατευόμενος του Φρίζο ντε Βος βρίσκεται σε μια περίεργη κατάσταση ντελίριου στο νοσοκομείο, κι έτσι αντί για αυτόν, τον λόγο στην κηδεία του καθηγητή τον βγάζει ο Φίλιπ ντε Βρις.

Για τον ντε Βρις, δεν μαθαίνουμε σχεδόν τίποτα, παρεκτός πως μοιάζει πάρα πολύ στον ντε Βος, και πώς ίσως απλά να πήρε τη θέση του για τη δημοσιότητα. Τα πράγματα περιπλέκονται όταν ο Φρίζο αποφασίζει να εκμεταλλευτεί την ομοιότητά του με τον Φίλιπ, και να συστήνεται στους ανθρώπους λες και είναι ο σωσίας του. 

Μια πολύ καλογραμμένη κωμωδία καταστάσεων είναι το μυθιστόρημα του Ολλανδού Joost de Vries, χαρακτηρισμός που δεν συνάδει συχνά με τα βιβλία, αλλά συνήθως με ταινίες. Ο συγγραφέας έχει εξαιρετικό χιούμορ, χειρίζεται με μαεστρία τις καταστάσεις, δεν φτάνει αλλά αγγίζει πού και πού το γελοίο. Ενδιαφέροντα είναι τα κομμάτια που αναφέρονται στη φιλία Μπρικ και Φρίζο, ενώ μέσα στο μυθιστόρημα "παίζουν" κι οι χιτλερικές σπουδές που έχουν κι αυτές το γούστο τους. Ο έρωτας, η φιλία, και πάνω από όλα η δύναμη της συγκυρίας, φαίνεται να εξιτάρουν τον συγγραφέα. Του αρέσει να φτάνει τα πράγματα στα άκρα. Όπως και η έννοια της ταυτότητας, του εαυτού, του ποιος είμαι, γιατί είμαι, από τι ορίζομαι.

Δεν πρόκειται σίγουρα για κανένα αριστούργημα.  Είναι όμως ένα αξιοπρεπές βιβλίο, που διαβάζεται εύκολα και μπορεί να σου δώσει αναγνωστικές ανάσες απαραίτητες για προχωρήσεις με κέφι στο επόμενο. 



                                                                                      Κατερίνα Μαλακατέ




"Ο καθηγητής είναι νεκρός", Joost de Vries, μετ. Ινώ βαν Ντάικ-Μπαλτά, εκδ. Μεταίχμιο, 2016, σελ. 341



24/10/16

"Οδηγός συγγραφής", Κυριάκος Αθανασιάδης




Ξέρω τι σκέφτεστε οι περισσότεροι- συγγραφείς ή μη- πως ένας οδηγός συγγραφής σε 50 απλά βήματα, δεν έχει περισσότερο νόημα από εκείνα τα self help βιβλία που υπόσχονται να σε κάνουν ευτυχισμένο· δεν θα σε κάνει συγγραφέα, όπως και τα άλλα δεν θα σε βγάλουν από την κατάθλιψη. Μπορεί όμως να σε παρακινήσει, αν είσαι συγγραφέας, να γράψεις καλύτερα και κυρίως περισσότερο. Κι αν είσαι αναγνώστης, να συνειδητοποιήσεις λίγα από τα μυστικά του κλάδου. Ναι, του κλάδου. Γιατί ο Κυριάκος Αθανασιάδης δεν είναι κανένας τυχαίος, κάποιος που βαριόταν, κι είπε τι να κάνω, ας γράψω έναν οδηγό συγγραφής, είναι συγγραφέας, είναι μεταφραστής αλλά κυρίως είναι επιμελητής- πιθανότατα από τους καλύτερους που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή. 


Κανόνας νο1: 

Η συγγραφή είναι δουλειά. Κι όπως όλες οι δουλειές, απαιτεί ωράριο. 


Μέσα στον μάλλον μικρό ευσύνοπτο οδηγό, βρίσκονται πρακτικές συμβουλές: γράφε κάθε μέρα 4 ώρες, βάλε μίνιμουμ τις χίλιες λέξεις, κάνε log out από το facebook, φρόντισε το δαχτυλόγραφό σου για να μπορεί αυτός που ενδιαφέρεται να το διαβάσει. Και άλλες λιγότερο πρακτικές: μην γράφεις με περικοκλάδες (αν είναι να γράφεις έτσι, ό,τι και να σου πει κανείς, δεν θα τις αποφύγεις), κάνε πλάνο (δεν αντέχουν όλοι), να ξέρεις την μέση και το τέλος πριν ξεκινήσεις (δύσκολο έως ακατόρθωτο να το τηρήσεις). 


Κανόνας νο 18: Υπάρχει ένας εύκολος τρόπο να γράψεις, μην αφήνεις τίποτα να αποσπά την προσοχή σου. Ή για να το πούμε πιο άμεσα: αποσυνδέσου· κάνε log out· βγες από το Facebook

Πάνω από όλα ο οδηγός είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο, γεμάτο πηγαίο χιούμορ· για μας που γράφουμε, και κάπως πικρό, γιατί καμιά φορά ξεχνάμε να κάνουμε τα αυτονόητα – μην πρήζεις τον αναγνώστη γράφοντας τα ίδια και τα ίδια, ας πούμε. Δεν είμαι σίγουρη πως ένα τέτοιο βιβλίο μπορεί να σου μάθει πώς να γράφεις, για να ακριβολογούμε είμαι πεπεισμένη για το αντίθετο. Μπορεί όμως σε αυτούς που ήδη γράφουν να υπενθυμίσει πενήντα βασικά πράγματα και σε αυτούς που ξεκινούν να δώσει δύο-τρεις κατευθυντήριες γραμμές.  Ακόμα καλύτερα μπορεί να ανακουφίσει αυτούς που δεν το έχουν σκοπό ποτέ· γιατί το βιβλίο δεν το κρύβει, η συγγραφή είναι βαριά εργασία, με ελάχιστες απολαβές. 


Κανόνας νο 41: Είναι μια δύσκολη δουλειά. Και άχαρη. Και μάλιστα δύσκολη και άχαρη σε όλα τα στάδια της: κι όσο διαρκεί, αλλά κι όταν τελειώσει- κυρίως, δε, όταν τελειώσει.


Όσο για το βασικό ερώτημα, αν μαθαίνεται η γραφή, τι έκαναν οι παλιότεροι χωρίς βοηθήματα και σεμινάρια γραφής, η απάντηση είναι απλή. Έκαναν πηγαδάκια μεταξύ τους, έδιναν τα κείμενά τους σε κάποιον μεγαλύτερο, έστελναν επιστολές σε μεγάλους συγγραφείς. Για μας τα πράγματα απλοποιήθηκαν, και δυσκόλεψαν ταυτόχρονα. Γιατί είναι πια τόση η πληθώρα των συμβουλών και των σεμιναρίων, που σχεδόν είναι αδύνατο να διαλέξεις τι σου ταιριάζει.

Κανόνας νο 50: Μην ακολουθείς τους κανόνες, αλλά κυρίως αυτόν που λέει να μην ακολουθείς τους κανόνες


                                                                                             Κατερίνα Μαλακατέ



"Οδηγός συγγραφής", Κυριάκος Αθανασιάδης, εκδ. Ψυχογιός, 2016, σελ. 150








23/10/16

Ραδιοφωνικό Διαβάζοντας



Κλήρωση! Και εκπομπή βεβαίως. Μαζί μας σήμερα στο ραδιοφωνικό Διαβάζοντας@amagi ο κριτικός λογοτεχνίας και υπεύθυνος της σειράς ξένης λογοτεχνίας των Εκδόσεων Καστανιώτη, Γρηγόρης Μπέκος (Gregory Bekos).
Θα κληρώσουμε από ένα αντίτυπο:
"Ο παραστρατημένος εφημέριος και άλλες ιστορίες", Τόμας Χάρντυ
"Μια από τις δυο", Ντανιέλ Σάδα
"Το καρτέλ", Ντον Γουίνσλοου
"Ο γιος", Φίλιπ Μάγιερ
"Η μαγική πνοή των γυναικών", Έτζε Ταμελκουράν
Όλα ευγενική προσφορά από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.
Για να λάβετε μέρος στην κλήρωση πατήστε "Μου αρέσει" και κοινοποιήστε ή/και σχολιάστε τούτο δω το ποστ. Η κλήρωση θα γίνει on air κατά τις 7:50μ.μ.

Μη μας χάσετε, σήμερα στις 6μ.μ. στον www.amagi.gr


Τις παλαιότερες εκπομπές μας τις ακούτε όλες εδώ: 




17/10/16

«Middlemarch», George Eliot





Διάβαζα το Middlemarch σχεδόν ένα μήνα τώρα, και θα ήταν ψέμα αν έλεγα πως δεν ένιωσα ανακούφιση όταν έφτασα στην τελευταία του σελίδα. Κάποιες μέρες ήταν βάσανο για μένα η ανάγνωση, κάποιες άλλες ατελείωτη απόλαυση. Το Middlemarch, το μυθιστόρημα-ποταμός της George Eliot, το αριστούργημά της, εκδόθηκε το 1871, μετά το θάνατο του Καρόλου Ντίκενς, και μοιάζει σαν να απαντά στα δικά του μυθιστορήματα, σαν να είναι ο αντίποδας στην κοσμοθεωρία του. 

Το Middlemarch γραμμένο από μια γυναίκα που χρησιμοποιούσε αντρικό ψευδώνυμο για να μην υποστούν τα γραπτά της τους συνήθεις περιορισμούς, είναι μια μεγάλη ηθογραφική αφήγηση, ένα μυθιστόρημα πλοκής και χαρακτήρων, αλλά ταυτόχρονα μοιάζει και σαν διακήρυξη. Οι ήρωες της Έλιοτ προσπαθούν να ζήσουν σύμφωνα με την κοινωνική συνθήκη και αποτυγχάνουν, κάνουν γάμους μίζερους και δύσκολους, δυσκολεύονται να βγουν από τις συμβάσεις, δεν μπορούν να ζήσουν ευτυχισμένοι μέσα σε αυτές. 

Κεντρικοί χαρακτήρες, από την μια η Δωροθέα Μπρουκ, μια πολύ όμορφη και προικισμένη κοπέλα, που από πείσμα του χαρακτήρα της παντρεύεται τον γέρο εφημέριο Καζομπόν, γιατί τον θεωρεί λόγιο και νομίζει πως θα την αφήσει να τον βοηθήσει με τις μελέτες του. Δίπλα του ζει μίζερα- ήδη από τον μήνα του μέλιτος, είναι σαφές πως ο Καζομπόν, γεροντοπαλίκαρο ως τότε, δεν μπορεί να της προσφέρει τίποτα, ούτε καν στοργή. Όταν δε εμφανίζεται στο προσκήνιο ο ανιψιός του, ο Λειντισλόου, ο Καζομπόν ζηλεύει τόσο, που βάζει όρο στην διαθήκη του, η Δωροθέα να τα χάσει όλα, αν παντρευτεί τον ανιψιό του μετά τον δικό του θάνατο. 

Από την άλλη, έχουμε τον γιατρό Τέρτιο Λιντγκέιτ, ένα ιδεαλιστή και κάπως αφελή, επιστήμονα, που εμφανίζεται στο Μίντλμαρτς, και παντρεύεται την πιο όμορφη κοπέλα, την Ρόζαμουντ Βίνσυ. Εκεί αρχίζουν τα προβλήματά του, η Ρόζαμουντ έχει τα μυαλά πάνω από το κεφάλι, τον μπλέκει σε χρέη, τον αναγκάζει να δανειστεί από τον τραπεζίτη Μπάλστροπ. Εντωμεταξύ η πελατεία του συρρικνώνεται, γιατί ο Λιντγκέιτ επιμένει να μην δίνει άσκοπα φάρμακα. 

Ο αδελφός της Ρόζαμουντ, ο Φρεντ Βίνσυ είναι ένας άσωτος νεαρός που τζογάρει και χάνει χρήματα που δεν έχει, κι είναι βαθιά ερωτευμένος με την μάλλον άσχημη, αλλά εξαιρετικά έξυπνη και ηθική Μαίρη Γκαρθ. Η Μαίρη, θα τον πείσει πως δεν κάνει για το ιερατείο, που τον προόριζαν οι γονείς του, θα τον βάλει να βρει μια τίμια δουλειά, για να του υποσχεθεί πως θα τον παντρευτεί.

Στο φόντο δουλεύουν τα ιστορικά στοιχεία, η περίφημη πολιτική αλλαγή του 1832, η θρησκεία, η μετάβαση από την αριστοκρατική σε μια νέα εποχή, οι κοινωνικοί περιορισμοί και φυσικά η θέση της γυναίκας. Στο πρόσωπο της Δωροθέας Μπρουκ, μιας νεαρής που βλέπει ως μόνη διέξοδο για τις πνευματικές της ανησυχίες έναν αταίριαστο γάμο, ενσαρκώνεται όλη τη δυσφορία των γυναικών της εποχής, που δεν θέλουν να ασχολούνται μόνο με δαντέλες και κρινολίνα. Αλλά και με την μυαλωμένη Μαίρη Γκαρθ, την μόνη που βάζει όρους, αλλά κι αυτής που ξέρει να αγαπά, η Έλιοτ δίνει μια άλλη εκδοχή της θηλυκότητας, σχεδόν στον αντίποδα της πανέμορφης, κομψευόμενης και εντελώς ρηχής Ρόζαμουντ Βίνσυ. 

Τα χρήματα, οι σπουδές, η κοινωνική θέση, η ομορφιά, καθορίζουν εν πολλοίς την μοίρα των ηρώων της. Η Τζωρτζ Έλιοτ γράφει κάπως πιο στριφνά από τους συγγραφείς της εποχής της, δεν χαϊδεύει τα αυτιά, ούτε τα νεύρα του αναγνώστη· θέλει γερό στομάχι για να τελειώσεις το Μίντλμαρτς. Όμως, όταν βγεις από την περιπέτεια, και σταθείς κάπως μακριά από το βιβλίο, λυπάσαι πια που έφυγες από τον κόσμο του. Γιατί οι ήρωες του Middlemarch είναι από αυτούς που μένουν μαζί σου για πάντα.



«Middlemarch», George Eliot, μετ. Εύη Γεωργούλη, εκδ. Ίνδικτος, 2003, σελ. 1059












Υ.Γ. 42 Αν σκέφτεστε να το διαβάσετε στο κρεβάτι, να το ξεχάσετε. Αν αποκοιμηθείτε και πέσει πάνω σας, κινδυνεύετε με αποκεφαλισμό.