8/12/16

"Γκάμπο", Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, αναμνήσεις μιας μαγικής ζωής, Oscar Pantoja



Μεγάλη οπαδός των graphic novels δεν είμαι, κι ας διάβαζα κόμιξ με το κιλό όταν ήμουνα μικρή. Κάποια όμως αξίζουν πραγματικά τον κόπο τους. Διάβασα το Γκάμπο, γιατί το χρειαζόμουν για τη ραδιοφωνική εκπομπή αφιέρωμα στον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. Κι εγώ, που δεν διαβάζω graphic novels και δεν είμαι φαν των βιογραφιών, μαγεύτηκα. Γιατί αυτό το βιβλίο δεν είναι απλά μια βιογραφία του σπουδαιότερου εκπρόσωπου του μαγικού ρεαλισμού, είναι ένα βιβλίο που μιλάει για ένα βιβλίο και μέσα από αυτό για τη ζωή του δημιουργού του. Και εξηγούμαι. Το Γκαμπο δεν εξιστορεί την ζωή του Μάρκες γραμμικά, πιάνεται από το σπουδαιότερο βιβλίο του, «Τα εκατό χρόνια μοναξιά» και συνθέτει ένα αφήγημα εξαιρετικά ενδιαφέρον, που ο σκελετός του μοιάζει πολύ με μυθιστόρημα. Έμαθα μέσα από αυτό όλη την ζωή του Μάρκες, θυμήθηκα ξανά το βιβλίο, ένιωσα όσο δίπλα του όσο ποτέ. Κι αυτό είναι μεγάλη κουβέντα, γιατί έχω εμμονή μαζί του κι ήξερα ήδη αρκετά. 





Από τις πιο συγκινητικές στιγμές είναι η επίσκεψη στην Αρακατάκα που του έδωσε την ιδέα για το μυθικό Μακόντο, η ανάγνωση της Μεταμόρφωσης του Κάφκα, που τον έκανε να πιστέψει πως κι αυτός θέλει να γράψει έτσι, η αποστολή του χειρόγραφου μισού μισού γιατί δεν είχαν τα λεφτά να το στείλουν ολόκληρο στον Αργεντινό εκδότη, και το γνωστό πια λάθος- στείλαν πρώτα το δεύτερο μισό. 





Σημαντικές φιγούρες ο –ηττημένος στον εμφύλιο- συνταγματάρχης παππούς του, η γιαγιά του με τις ιστορίες, τις μυρωδιές από τα φαγητά, η γυναίκα του που τον στήριξε όσο κανένας άλλος, ο Άλβαρο Μούτις που τους φιλοξένησε για χρόνια. Και στιγμές. Η γέννηση, ο πάγος, ένα ταξίδι με το αυτοκίνητο, το Νόμπελ. 





Ο Μάρκες ήταν σπουδαία προσωπικότητα, έζησε εξαιρετικά ταραγμένη ζωή σε πολλές χώρες, πείνασε για να γράψει, εκδιώχτηκε. Του αξίζουν όλες οι τιμές και τα αφιερώματα, του αξίζει κι αυτό το graphic novel με τις λιτές γραμμές και τη φοβερή αφήγηση, που αν ψήσει έστω κι έναν ακόμα νεαρό αναγνώστη να διαβάσει κάποιο βιβλίο του, θα είναι μεγάλο κέρδος. 




                                                                                             Κατερίνα Μαλακατέ





"Γκάμπο", Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, αναμνήσεις μιας μαγικής ζωής, Oscar Pantoja εικονογράφηση: Felipe Camargo Rojas, Tatiana Córdoba, μετ. Κλαίτη Σωτηριάδου, εκδ. Ίκαρος, 2016, σελ.180.




Ακούστε την εκπομπή μας με την Κλαίτη Σωτηριάδου, ένα αφιέρωμα στον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες εδώ: 





6/12/16

Παρουσίαση στο "Αίτιον" για το "Το Σχέδιο"




Την Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου 2016 στις 7μ.μ. παρουσιάζουμε "Το Σχέδιο" στον Πολυχώρο "Αίτιον   [Τζιραίων 8-10, κοντά στον σταθμό Ακρόπολη του Μετρό] μαζί με τον κριτικό λογοτεχνίας Αριστοτέλη Σαΐνη και τον συγγραφέα Γιώργο Λαμπράκο. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Ριζόπουλος. 

Είναι η πρώτη παρουσίαση για "Το Σχέδιο" και πολύ θα χαιρόμουν αν μπορούσατε να έρθετε. 
https://www.facebook.com/events/1188991311155986/


photo credits: Κωνσταντίνα Μακριδάκη 



Συνέντευξη στην Αθηνά Ρώσσογλου για το Greeknewsagenda:

The Plan is a classic “what if” book. What if there was a referendum in 2011, Greece chose to leave the European Union, and a fascist regime took over. The situation is bleak, but what matters most is how different people react in such horrible circumstances. It’s the frustration and sorrow of seeing your life being destroyed by the political choices of others.


It is a violent book, but it contains no acts of violence. You could read it as a page-turning political thriller. But if you go deeper, other themes emerge: family bonds, the way writers and artists can make a difference. And of course books. I am an avid reader; the “books of others” creep up in my books, and make them better.

Γράφει η Αγγελική Μποζίκη στο Όγδοο:

Όταν διάβασα για πρώτη φορά το χειρόγραφο ενθουσιάστηκα. Χτες τέλειωσα τη δεύτερη ανάγνωση, που ήρθε να επιβεβαιώσει την αίσθηση της πρώτης. Η Κατερίνα Μαλακατέ περιγράφει μια δυστοπική κοινωνία που φαντάζει τόσο μακριά, αλλά και τόσο κοντά.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: http://www.ogdoo.gr/politismos/vivlio/katerina-malakate-to-sxedio


photo credits: Ρουμπάκης Γιάννης



Γράφει η Γεωργία Ζαρκαδάκη στο spoileralert: 

Το προτείνω ανεπιφύλακτα, σε μια Ελλάδα του αστυνομικού και του ρομαντικού βιβλίου αξιζεί να δώσουμε ευκαιρία και σε ένα πολύ ιδιαίτερο είδος λογοτεχνίας.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: http://spoileralert.gr/to-sxedio-tis-katerinas-malakate-review/


Γράφει ο Librofilo

Με γερή αναγνωστική παιδεία η Κ.Μαλακατέ, και με φανερή επιρροή από (αγαπημένους της) συγγραφείς που έχουν γράψει αριστουργήματα πάνω στο είδος της δυστοπίας και της επιστημονικής φαντασίας (όπως ο Κόρμακ ΜακΚάρθυ και ο αριστουργηματικός «Δρόμος» ή ο Φίλιπ Κ.Ντικ με το εξαίσιο «Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο»,και το "Όρυξ και Κρέικ" της Άτγουντ), δείχνει να κερδίζει το στοίχημα σε ένα δύσκολο και πολύ απαιτητικό λογοτεχνικό είδος, αποφεύγοντας τις παγίδες και τις ευκολίες με ένα πολύ καλά δουλεμένο μυθιστόρημα που είμαι σίγουρος ότι αποτελεί την αρχή για κάτι πολύ καλό που έρχεται στη συνέχεια. []

Διαβάστε περισσότερα εδώ: http://librofilo.blogspot.gr/2016/11/blog-post.html



Γράφει η Κατερίνα Τσαγκαράκη στο blog Αναγνώσεις βιβλίων:

Ο ρυθμός που δίνουν οι μικρές, αλλά πυκνού νοήματος, προτάσεις είναι ιδανικός για ένα σύγχρονο μυθιστόρημα. Η τελική ανατροπή δικαιώνει τις προσδοκίες για ένα ευφυή συνδυασμό ψυχολογικού και πολιτικού θρίλερ. Και βέβαια το τελικό ερώτημα του βιβλίου είναι απολύτως καίριο.


photo credits:Παναγιώτης Χατζηγιαννάκης


Και ο Γιάννης Καφάτος στο viewtag


«Το σχέδιο» είναι ένα πολύ σκληρό βιβλίο γραμμένο από μια ευαίσθητη συγγραφέα.[]

[]Το Σχέδιο» διαβάζεται με μια ανάσα, που άλλοτε είναι ράθυμη, παραδομένη, άλλοτε ασθμαίνουσα-λαχανιασμένη-κυνηγημένη, κι άλλοτε ρόγχος. Όπως ακριβώς κινούνται οι ήρωές της Κατερίνας Μαλακατέ. [] 



Η Μαρία Λιάκου στο Fractal

Το βιβλίο ανήκει στο είδος της μυθοπλασίας με εξαιρετική λογοτεχνική γλώσσα που χαρίζει στον αναγνώστη αισθητική απόλαυση. Η συγγραφέας Κατερίνα Μαλακατέ στήνει με τέχνη την φαντασιακή πραγματικότητα των ηρώων της, δημιουργώντας μια πρωτότυπη πλοκή που καλεί τους ήρωες να επιβιώσουν σε ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον αρχικά και μετέπειτα καλούνται να δράσουν οι ίδιοι.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: http://fractalart.gr/to-sxedio/



photo credits: Ροδή Ιωαννίδου-Κανέτη


Εδώ και λίγα λόγια που μου ζήτησε να γράψω ο Μισέλ Φάις στην Εφημερίδα των Συντακτών λίγο πριν βγει το μυθιστόρημα: http://www.efsyn.gr/arthro/aroma-toy-deyteroy-vivlioy



photo credits:Λιάνα Χατζή


Τα βιβλία θα αλλάξουν τον κόσμο. Για την ακρίβεια ήταν σίγουρος πως μόνο τα βιβλία μπορούσαν να σώσουν τον κόσμο. Όποιος δεν το πίστευε δεν καταλάβαινε δυο βασικά πράγματα: πως κινητήριος δύναμη της ιστορίας είναι η σκέψη κι όχι η φωτιά και πως για να αρχίσει η επανάσταση χρεία έχει το ιδεολογικό υπόβαθρο και τους πεινασμένους για αλλαγή∙ οι απλοί πεινασμένοι μπορούν να πάνε στον διάβολο. «Στον διάολο», ψιθύρισε αφού βεβαιώθηκε πως δεν τον άκουγε κανείς από τους άλλους θαμώνες.

Δεν περίμενε άλλο, τα πράγματά του ήδη τα είχε πάρει η μεταφορική. Σηκώθηκε. Τον τελευταίο καφέ θα τον έπινε στο αεροδρόμιο.

Από την προδημοσίευση στο Fractal: http://fractalart.gr/to-schedio-prodimosiefsi/



photo credits: Πασχαλίνα Μπεκιαρούδη


«Χωρίς διαβατήριο, θα ήταν πιο σωστός τίτλος. Χωρίς χαρτιά και όνομα. Χωρίς υπόσταση. Κανένας δεν είναι άπατρις. Κανένας. Ούτε καν αυτός δεν ήταν, όσο κι αν ήθελε να το πιστεύει για τον εαυτό του. Σε κυνηγάει η πατρίδα, σε κυνηγάει κι η φάτσα σου δίπλα στα οπωροκηπευτικά».

Ο Χάρης, μεσήλικας συγγραφέας, καταφέρνει να αποδράσει στο Παρίσι λίγο πριν από την Κρίση. Πίσω του, η Ελλάδα παραδίδεται στις φλόγες του φασισμού. Μετά το Όχι στο δημοψήφισμα του 2011, το πραξικόπημα των Πέντε Ημερών και την ανάληψη της εξουσίας από τον Ένα, η Αθήνα μοιάζει με ζούγκλα, ενώ η ύπαιθρος δεν έχει τρεχούμενο νερό, ρεύμα, φαγητό. Η κόρη του Χάρη φτάνει μισοπεθαμένη στο σπίτι του παππού της, σ’ ένα ορεινό χωριό. Όταν θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους και να βγουν στο δρόμο, είναι η στιγμή που θα τεθεί σε εφαρμογή το Σχέδιο. Για να ανατραπούν όλα.

Ένα μυθιστόρημα που διερευνά τις ανθρώπινες σχέσεις μέσα σε ένα περιβάλλον απομόνωσης και κλειστοφοβίας, που προσεγγίζει τα πρόσωπα της αφήγησης με ακρίβεια χειρουργού, που θέτει, τέλος, τους πολίτες προ των ευθυνών τους απέναντι στον τρόμο του ολοκληρωτισμού.

Εν ολίγοις, ένα μοναδικό ψυχολογικό και πολιτικό θρίλερ .

Η Κατερίνα Μαλακατέ γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα. Σπούδασε Φαρμακευτική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από το 2009 διατηρεί το βιβλιοφιλικό ιστολόγιο Διαβάζοντας (www.diavazontas.blogspot.gr), ενώ είναι συνιδιοκτήτρια του βιβλιοπωλείου-καφέ Booktalks. Διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε τέσσερα συλλογικά έργα. Το Σχέδιο είναι το δεύτερο βιβλίο της. 





Σε αυτό το επεισόδιο Ex libris ο Μιχάλης Κοτσαρίνης μιλά και για "Το σχέδιο":



Εδώ θα βρείτε όλες τις κριτικές για το βιβλίο στο Goodreads:
https://www.goodreads.com/book/show/32734589

5/12/16

"Γραφικός χαρακτήρας", Νίκος Παναγιωτόπουλος



Τον Νίκο Παναγιωτόπουλο τον ήξερα από Το γονίδιο της αμφιβολίας και τα Τα παιδιά του Κάιν, μεγάλα μυθιστορήματα με έντονη πλοκή και φαντασία. Όταν είδα τον Γραφικό χαρακτήρα, μια μικρή συλλογή διηγημάτων, ξαφνιάστηκα. Ακόμα περισσότερο, μόλις συνειδητοποίησα πως πρόκειται για πολύ μικρά διηγήματα (στα όρια του flash fiction) και μάλιστα αυτοβιογραφικά.

Οι όποιες αμφιβολίες μου εξανεμίστηκαν ήδη από την πρώτη σελίδα. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έγραψε αυτές τις ιστορίες γιατί είχε κάτι να πει· στον εαυτό του και σε όλους εμάς. Τις έγραψε απλά και κατανοητά, χωρίς να εκβιάσει το συναίσθημα, χωρίς να γίνει μελό. Σε δύο από αυτές, τα κατάφερε να με κάνει να κλείσω το βιβλίο και να κλάψω. 

Οι 67 ιστορίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο θα μπορούσαν να αποτελούν μέρος ενός σπονδυλωτού μυθιστορήματος. Πρωταγωνιστές ο συγγραφέας, ο πατέρας, η μητέρα, ο αδελφός του, κάποιες θείες, θείοι, ξαδέλφια. Μια μονάχα είναι επινοημένη, μας λέει ο συγγραφέας στο σημείωμα στο τέλος, και μας κλείνει το μάτι. Μπορεί και καμία. Μπορεί και όλες. Τι σημασία έχει για μας. 

Σημασία έχει πως πρόκειται για κείμενα εξαιρετικά πυκνά, με εκρήξεις συναισθηματικές, που σε κάνουν να ταυτιστείς, να γελάσεις και να πικραθείς, να νιώσεις. Η δύσκολη σχέση του αφηγητή με τον πατέρα του, μια σχέση για την οποία ως τώρα σπάνια μιλούσαν οι άντρες συγγραφείς, περιγράφεται με όλες της τις προεκτάσεις. Με αποκορύφωμα εκείνη τη σπασμένη κιθάρα όταν ο πατέρας καταλαβαίνει πως ο πρωτότοκος γιος του δεν θα εκπληρώσει τα δικά του όνειρα. Πως αυτός στον οποίο έχει φορτώσει όλες τις προσδοκίες και την αγάπη του, είναι ανεξάρτητος πια από κείνον και θα γίνει κάτι άλλο, που θα το επιλέξει ο ίδιος. Ο νεαρός Παναγιωτόπουλος είχε το θράσος εξάλλου ήδη από τα δεκαοκτώ να λέει πως θα γίνει συγγραφέας. 

Οι αυτοβιογραφικές ιστορίες βάζουν πάντα ένα στοίχημα με τον εαυτό τους. Ή μάλλον δύο. Το πρώτο αφορά τη μνήμη, την πραγματικότητα που αλλάζει και γίνεται ρευστή όσο τη διηγείσαι. Αναγκαστικά τα γεγονότα κανείς τα γράφει όπως τα θυμάται εκείνος, με όλο το γρέζι των αναμνήσεων και τη θολούρα, που βάζει στρώματα πάνω σε άλλα στρώματα μνήμεων και πολλές φορές χαρίζει σε μια επινοημένη σκηνή την αληθοφάνεια που επιτρέπει η απόσταση και ο χρόνος που πέρασε.

Το δεύτερο στοίχημα, είναι οι ίδιες οι ιστορίες, αν και τα πόσον αφορούν τα αυτοβιογραφικά σου κείμενα κι άλλους εκτός από σένα, αν θα μπορέσει να ταυτιστεί όχι μόνον ο αναγνώστης που έζησε στα ίδια μέρη και είναι της ίδιας ηλικιακής γενιάς, αλλά κάθε αναγνώστης. Και σε αυτό τα καταφέρνει καλά, εγώ που δεν ανήκω στη γενιά του, δεν είμαι άντρας, και δεν είχα παρόμοια παιδικά βιώματα, ένιωσα πολλές φορές σαν να μιλούσε για μένα

Στη  συγκεκριμένη συλλογή ο Παναγιωτόπουλος είχε να αντιμετωπίσει κι ένα ακόμα θέμα, που αφορούσε τη γραφή του: δεν είχε γράψει ποτέ άλλοτε τόσο μικρά κείμενα, ούτε καν στην αρχή της καριέρας του. Πιστεύω πως τελικά κέρδισε και τα τρία στοιχήματα. Κι ένα τέταρτο, απέδειξε πως ένα τέτοιο εγχείρημα, όταν είναι καλογραμμένο, μπορεί να πουλήσει.



                                                                                                 Κατερίνα Μαλακατέ





"Γραφικός χαρακτήρας", Νίκος Παναγιωτόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο, 2016, σελ. 176







4/12/16

Ραδιοφωνικό Διαβάζοντας




Κλήρωση! Και εκπομπή! Μαζί μας στο ραδιοφωνικό Διαβάζοντας ο αγαπημένος μου Vangelis Provias και η "Πλατεία Μεσολογγίου".

Κληρώνουμε 3 αντίτυπα "Πλατεία Μεσολογγίου" του Β. Προβιά, ευγενική προσφορά από τις Εκδόσεις Ολκός / Olkos Publishers. Για να λάβετε μέρος στην κλήρωση πατήστε "Μου αρέσει" και κοινοποιήστε ή/και σχολιάστε στο ποστ στο φβ ή απλά σχολιάστε εδώ από κάτω. Η κλήρωση λαμβάνει χώρα κατά τις 7:50μ.μ. on air.

Μη μας χάσετε, Κυριακή 4/12/2016 6-8μ.μ., πάντα στον www.amagi.gr



Όλες τις προηγούμενες εκπομπές μας τις ακούτε εδώ: 


 και εδώ: 





2/12/16

«Ωστικό κύμα», Νίκος Δαββέτας,



Πόσα θέματα μπορεί να διαπραγματευτεί ένας συγγραφέας σε ένα πολύ μικρό μυθιστόρημα, στα όρια της νουβέλας, όπως τo Ωστικό κύμα; Φαντάζομαι πολλά. Όμως ο Νίκος Δαββέτας είναι ένας ώριμος λογοτέχνης και δεν πέφτει στην παγίδα της πολυδιάσπασης. Το Ωστικό κύμα είναι ίσως από τα πιο άρτια κείμενά του, τα πιο μεστά. Το θέμα του το ολοκληρώνει, το χειρίζεται αριστοτεχνικά, εμβαθύνει. 

Μια γυναίκα, πρόσφατα χωρισμένη από τον επιχειρηματία- πρώην πολίστα- άντρα της, και άρτι απολυμένη από τη δουλειά, βλέπει στην τηλεόραση πως έγινε μια έκρηξη σε έναν σταθμό μετρό στο Λονδίνο. Ανάμεσα στους νεκρούς, είναι κι ο εικοσάχρονος γιος της.

Ορίστε, λοιπόν, το βρετανικό πτυχίο: ένα ορθογώνιο μεταλλικό κουτί με την έντυπη παράκληση: «Να μην ανοιχτεί».

«Τα υπολείμματα σοκάρουν» της είπε στο τηλέφωνο η Βρετανίδα αστυνομικός, ή μάλλον η ψυχολόγος της αστυνομίας με ειδίκευση στην περίθαλψη ατόμων που είχαν χάσει προσφιλή τους πρόσωπα από τρομοκρατικές ενέργειες.

Η διαχείριση του πένθους της Δέσποινας, ο τρόπος που θυμάται τον γιο αλλά και τον εαυτό της, συνιστούν την ιστορία στο υπόλοιπο βιβλίο. Ο Δαββέτας καταφέρνει να συνδέσει το πολιτικό γεγονός της έκρηξης μιας βόμβας με αυτό του πένθους μιας μάνας, και να δώσει ένα αναπάντεχο τέλος. Εκείνο που φαίνεται να τον νοιάζει περισσότερο πάντως είναι η ίδια η ζωή της μάνας· μια ζωή κοινότοπα σπαταλημένη, όπως των περισσότερων από μας. Η Δέσποινα είναι μια γυναίκα που χρειάζεται να ταρακουνηθεί με αυτόν τον φρικτό τρόπο για να μπορέσει να απελευθερωθεί και να ακολουθήσει την καρδιά της. Και να ξανασκλαβωθεί. 

Πολύ προσωπικό. Έτσι θα χαρακτήριζα αυτό το μυθιστόρημα. Οι περισσότεροι θα μιλήσουν ίσως για ένα πολιτικό βιβλίο. Εγώ νιώθω πως μιλάει για τη θλίψη, για τη ζωή που συμβαίνει ερήμην μας, για τις σχέσεις που καταρρέουν δίχως να το καταλάβουμε. Η Δέσποινα συνειδητοποιεί μετά το θάνατο του γιου της πως ίσως και να μην τον ήξερε ποτέ. 

Κουλουριασμένη σε στάση εμβρυική- τη στάση που παίρνει κανείς όταν παρηγοριά δεν έχει από πουθενά και λαχταρά να επιστρέψει στη μήτρα της μάνα του- ίσα που ανέπνεε, χωρίς ήχο, χωρίς μιλιά, γιατί καμία λέξη δεν έβγαινε πια πια από το στήθος της, είχαν όλες πεθάνει μαζί του, είχαν διαμελιστεί από την έκρηξη. Όμως επειδή γέννησε μια φορά και ήξερε πόσο αξίζει μια ζωή, η αληθινή ζωή, γυμνή, απροστάτευτη, εκτεθειμένη στο φως του θανάτου, γι’ αυτό έπρεπε να βρει και τη λέξη, την πρώτη λέξη που θα την κρατούσε στα χέρια της, όπως ο αναρριχιτής το σκοινί, και θα επέτρεφε ανάμεσά μας με μια γεύση τριμμένης πέτρας στο στόμα. 

Διάβασα το Ωστικό κύμα μέσα σε ένα απόγευμα, δεν χρειάστηκε παραπάνω, αλλά η ιστορία της Δέσποινας δουλεύει ακόμα στο μυαλό μου. Θα μπορούσε να είναι η ιστορία κάθε μάνας, κάθε ανθρώπου. Ο Νίκος Δαββέτας έγραψε ένα μικρό βιβλίο, αλλά πολλές φορές δεν χρειάζονται πολλές λέξεις για μια συγκλονιστική αφήγηση. 




                                                                       Κατερίνα Μαλακατέ




«Ωστικό κύμα», Νίκος Δαββέτας, εκδ. Πατάκη, 2016, σελ. 157

30/11/16

"Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο", Anthony Marra



Όταν διάβασα πριν δυο χρόνια τον Αστερισμό ζωτικών φαινομένων ενθουσιάστηκα από την αφηγηματική δεινότητα του Άντονυ Μάρρα, από αυτό το πρωτόλειο που θα το ζήλευε κάθε συγγραφέας. Τότε, με είχε γοητεύσει η εμμονή ενός Αμερικανού με την Τσετσενία, καθώς και η ικανότητά του να χειρίζεται τη βία και τον πόνο με τόσο χιούμορ και λεπτότητα. Αυτά τα στοιχεία παραμένουν ανέπαφα και στον Τσάρο της αγάπης και της τέκνο- η Τσετσενία, το χιούμορ, η λεπτότητα. Αλλάζει όμως εδώ ο αφηγηματικός τρόπος: πρόκειται για ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα, σε 9 πράξεις, κι ας επιγράφεται «διηγήματα». Το εύρημα βοηθάει τον Μάρρα να προχωρήσει σε μια πιο αποσπασματική και σφιχτή γραφή, που δίνει εντονότερες κορυφώσεις, χωρίς στιγμή να χάνεται κάτι από τη συνέχεια της ιστορίας. 

Τα διηγήματα- επεισόδια του Μάρρα είναι φορτισμένα συναισθηματικά, γιατί τα γράφει με αποστασιοποιημένη, λιτή γλώσσα, που χτυπάει απευθείας εκεί που πρέπει. Είναι και βίαια, γιατί κανείς δεν θα μπορούσε να γράψει για την Τσετσενία χωρίς να συμπεριλάβει τη βία. Μια βία ύπουλη και έντονη που μόνον στη λογοτεχνία μπορεί να βρεθεί. Είναι και αστεία. Γιατί αν δεν μπορείς κάπως να σατιρίσεις τα αποτρόπαια που σου συμβαίνουν, τότε δεν μπορείς να ζήσεις.

Αγαπημένες μου φιγούρες είναι η Γκαλίνα, η πανέμορφη κοπέλα που άφησε τον φουκαρά πρώτο της έρωτα, τον Κόλλια, να βολοδέρνει στο στρατό και τα έφτιαξε με τον μεγιστάνα, δέκατο τέταρτο πλουσιότερο άνθρωπο της χώρας κι εκείνος ο ζωγράφος-πλαστογράφος που εξαφάνιζε με τον αερογράφο του από τις φωτογραφίες και τους πίνακες το 1937 τα πρόσωπα που δεν έπρεπε πια να είναι εκεί. Και θανατώθηκε, για το χέρι μιας Πολωνέζας μπαλαρίνας. 

Το βασικό θέμα του Μάρρα είναι το πώς οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, όταν όλα γύρω τους καταρρέουν, μοιάζουν ψεύτικα, ξεπουλιούνται, όταν τους προδίδουν και τους αγνοούν. Ο τρόπος που χειρίζεται ο συγγραφέας τον χρόνο- γράφοντας και για το τότε και το τώρα ανάκατα- βοηθά στη λειτουργία της μνήμης, αλλά και στη διαχείριση μιας κατάστασης που συνθλίβει το άτομο, το κάνει να νιώθει αναλώσιμο, μόνο, σχεδόν ανύπαρκτο.

Ομολογώ πως αν και το επόμενο βιβλίο του Άντονυ Μάρρα είναι για την Τσετσενία, θα του χρεώσω την εμμονή κι ίσως να μην το διαβάσω. Αλλά ως εδώ, με αυτά τα δύο, φαίνεται πως είναι ένας σπουδαίος γραφιάς, ένας εξαιρετικός αφηγητής, που χειρίζεται έξοχα τη γλώσσα, που ξέρει να πυροδοτήσει το συναίσθημα, τόσο όσο. Γιατί με τέτοιο υλικό, άνετα θα μπορούσε να γίνει μελό. Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται εύκολα, ξεχνιέται δυσκολότερα. Ένα βιβλίο άξιο να καθιερώσει τον Άντονυ Μάρρα στην αναγνωστική μας συνείδηση, ως έναν συγγραφέα που θα ακολουθούμε για καιρό.



                                                                           Κατερίνα Μαλακατέ




"Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο", Anthony Marra, μετ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος, 2016,  σελ. 372











Υ.Γ. 42 Νομίζω πως είναι από τις μεταφράσεις που ο Αχιλλέας Κυριακίδης έκανε με το μεγαλύτερο κέφι, πραγματικό κέντημα.