13/9/18

"Λούμπεν μυθιστορηματάκι", Roberto Bolaño




Τον τελευταίο καιρό γίνεται μεγάλη κουβέντα για τα γραπτά του Μπολάνιο που θα εκδοθούν ή εκδόθηκαν μετά θάνατον, το «Λούμπεν μυθιστορηματάκι» πάντως είναι το τελευταίο βιβλίο του που εκδόθηκε όσο εκείνος ήταν εν ζωή. Πρόκειται για μια νουβέλα που γράφτηκε κατά παραγγελία, με όρο να είναι η δράση επικεντρωμένη σε μια πόλη. Ο Μπολάνιο διάλεξε τη Ρώμη. Αν και μου φαίνεται πως η ιστορία θα μπορούσε να σταθεί παντού. 

Η Μπιάνκα και ο αδελφός της χάνουν τους γονείς τους σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και μένουν μόνοι. Όσο διαχειρίζονται το πένθος τους, πρέπει να αντιμετωπίσουν και τα πρακτικά της ζωής, η σύνταξη ορφάνιας που παίρνουν είναι ελάχιστη, κανένας ενήλικος δεν υπάρχει να τους αναλάβει. Βρίσκουν δουλειά, ο ένας σε ένα γυμναστήριο, η άλλη σε ένα κομμωτήριο, και σιγά σιγά παρατάνε το σχολείο. Μια μέρα ο αδελφός της θα φέρει δυο φίλους να μείνουν στο σπίτι, έναν Λίβυο κι έναν Μπολονέζο, που μοιάζουν σαν αδέλφια. 

Πρόκειται για μια σκοτεινή ιστορία ενηλικίωσης, αναζήτησης ταυτότητας- και σεξουαλικής-, για μια καταβύθιση στην εφηβική ψυχή, όταν όλα γύρω καταρρέουν και χάνονται. Οι δύο βασικοί χαρακτήρες, και ειδικά η πρωταγωνίστρια Μπιάνκα, ξετυλίγονται σε όλο το μπολανικό τους μεγαλείο. Η πλοκή είναι απλή, αλλά δεν είναι. Στον συγγραφέα αρέσει να διερευνά θέματα ηθικής, να βάζει τους ήρωες να διαλέγουν. Εδώ, στη μέση μπαίνει κι έρωτας. 

«Τώρα είμαι μητέρα κι είμαι επίσης παντρεμένη γυναίκα, αλλά δεν πάει πολύ καιρός που ήμουν εγκληματίας. Ο αδελφός μου κι εγώ είχαμε μείνει ορφανοί. Το γεγονός αυτό κατά κάποιο τρόπο τα δικαιολογεί όλα. Δεν είχαμε κανέναν. Κι όλα συνέβησαν στο άψε-σβήσε» 

Το «Λούμπεν μυθιστορηματάκι» είναι ένα βιβλίο που δεν το ξεχνάς. Διαβάζεται εύκολα, πιθανότατα οι 119 σελίδες του να βγουν σε μια ανάγνωση. Στην πραγματικότητα όμως λίγοι θα αντισταθούν στον πειρασμό να το ξαναδιαβάσουν αμέσως. Μοιάζει να μην περισσεύει ούτε μια λέξη∙ κι αυτό όσο κι αν φαίνεται εύκολο, δεν είναι. Έχει να κάνει με το γεγονός πως ο Μπολάνιο ήταν πρωτίστως ποιητής και διηγηματογράφος, κι ας έγινε γνωστός για δύο ογκωδέστατα μυθιστορήματα.

Το ενδιαφέρον μου για τον συγγραφέα παραμένει αμείωτο μέσα στα χρόνια. Ξεκίνησα να τον διαβάζω δειλά, το 2010 με το Μακρινό αστέρι, έπειτα διάβασα το Amulet (το Φυλακτό) μετά το 2666, ακολούθησαν Οι Άγριοι ντετέκτιβ, οι Πουτάνες φόνισσες, τα Τηλεφωνήματα, Η Ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική, το Παγοδρόμιο. Δεν μπορώ να σκεφτώ αυτά τα χρόνια άλλον συγγραφέα που να μου προκαλεί τέτοια αναγνωστική ευφορία, μου ταιριάζει η σκοτεινιά και η αλλόκοτη ματιά του, η διαστροφή και η ευστροφία του. Λυπάμαι όπως όλοι, που πέθανε νωρίς και τον ανακαλύψαμε αργά. Αλλά δεν έχω καμία αμφιβολία πως Ρομπέρτο Μπολάνιο θα διαβάζουν και τα παιδιά μας. 

                
                                                                                     Κατερίνα Μαλακατέ



"Λούμπεν μυθιστορηματάκι", Ρομπέρτο Μπολάνιο, μετ. Κρίτων Ηλιόπουλος, εκδ. Άγρα, 2018, σελ. 119


6/9/18

"The Sympathizer", Viet Thanh Nguyen

By Source, Fair use, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=50590783


Ο Viet Thanh Nguyen είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Αμερικανοβιετναμέζος που μετανάστευσε στην Αμερική πολύ μικρός, μιας και η οικογένειά του βρέθηκε στα προσφυγικούς καταυλισμούς το 1975 μετά την πτώση της Σαϊγκόν. Το πρώτο του βιβλίο, “The Sympathizer”, πήρε το Πούλιτζερ του 2016, ενώ σάρωσε σχεδόν σε όλα τα Αμερικάνικα βραβεία. 

Είναι δύσκολο να προσδιορίσεις το είδος του μυθιστορήματος που έγραψε ο Nguyen. Είναι ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα, ένα κατασκοπικό μυθιστόρημα, ένα πολιτικό θρίλερ, ένα βιβλίο για την αναζήτηση της ταυτότητας και της πατρίδας; Είναι όλα αυτά κι ίσως τίποτα μαζί. Ο ανώνυμος αφηγητής, και βασικός πρωταγωνιστής, γράφει σε πρώτο πρόσωπο την απολογία του. Πρόκειται για έναν διπλό πράκτορα, έναν άντρα μικτής καταγωγής- μισός Βιετναμέζος, μισός λευκός [ο καθολικός ιερέας πατέρας του αποπλάνησε την 13χρονη υπηρετριούλα του]- που είναι η ορντινάτσα ενός αξιωματικού του Βιετναμέζικου στρατού. Όταν η Σαϊγκόν πέφτει και η χώρα περνά στα χέρια των Βιετκόνγκ, διαφεύγει μαζί με τον ανώτερό του στην Αμερική. Ζει την προσφυγιά, την έλλειψη της αξιοπρέπειας, είναι μόνος παντού, δεν μπορεί να νιώσει πατρίδα του κανέναν τόπο. Γοητεύεται από τον δυτικό πολιτισμό, αγαπά την τέχνη, την άνεση, την κουλτούρα, παραμένει όμως ένας πιστός κομμουνιστής, στέλνει συνεχώς πληροφορίες στον καθοδηγητή του- και καλύτερό του φίλο- στους Βιετκόνγκ. 

Υπάρχει ένα ολόκληρο μέρος όπου ο ήρωας δουλεύει ως «σύμβουλος» ενός κινηματογραφιστή για μια ταινία. Κι εκεί επιμένει να υπάρχουν στο καστ κανονικοί Βιετναμέζοι- όχι απλά άτομα της κίτρινης φυλής, Κινέζοι ή Φιλιππινέζοι ας πούμε- και να έχουν ατάκες πού και πού. Η κριτική για το «Αποκάλυψη τώρα» αλλά και το «Πλατούν» είναι σαφής. Οι Αμερικάνοι σκηνοθέτες, αν και έφτιαξαν αριστουργηματικές ταινίες για το θέμα, το είδαν τελείως αμερικανοκεντρικά- οι Βιετναμέζοι στις ταινίες τους ή ανατινάσσονται και πεθαίνουν ή βιάζουν και σκοτώνουν, χωρίς ποτέ να μιλάνε. 

Ο ήρωας είναι μιγάς. Δεν ανήκει σε καμία από τις δύο χώρες, σε καμιά από τις δύο φυλές, καταλαβαίνει- και δεν καταλαβαίνει- καμία από τις δύο κουλτούρες. Δεν θα τον παντρευόταν καμία, ούτε Αμερικάνα, ούτε Ανατολίτισσα. Είναι βαθιά μοναχικός, με μόνο σημείο αναφοράς τη μάνα του, που πέθανε στα τριάντα τέσσερά της, αφού έζησε μια φρικτή ζωή γεμάτη στερήσεις. Κι αυτός αφιερώνει τη ζωή του στην κατασκοπεία, μόνο για να συνειδητοποιήσει κάποτε πως όποιος έχει δύναμη την καταχράται. Όταν ξαναγυρνά στην πατρίδα του καταλαβαίνει καλά αυτή την απλή αλήθεια.

Το σίγουρο είναι πως πρόκειται για μια εκπληκτική καταγραφή, για μια άλλη οπτική γωνία για τον πόλεμο στο Βιετνάμ, για τον οποίο έχουν χυθεί τόνοι μελάνι στην Αμερική, ποτέ όμως με αυτόν τον τρόπο. Η γραφή του Nguyen έχει εξαιρετικό ρυθμό, σε συνεπαίρνει, ώρες ώρες θέλεις να διαβάσεις αράδες φωναχτά για να καταλάβεις τη μουσικότητά τους. Κάποιες άλλες το ύφος του μοιάζει κάπως ακαδημαϊκό και διδακτικό. Πάντως μιλάμε για ένα βιβλίο βαθύ, σπαρακτικό, που ασχολείται με θέματα καυτά και πανανθρώπινα ενώ ταυτόχρονα διηγείται μια συγκλονιστική ιστορία.  




                                                                   Κατερίνα Μαλακατέ



"The Sympathizer", Viet Thanh Nguyen, Grove Press, 2015, pg.371


Υ.Γ. 42 Στα Ελληνικά "Ο συνοδοιπόρος" κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Utopia σε μετάφραση Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη





30/8/18

"Η έβδομη λειτουργία της γλώσσας", Laurent Binet



Ξεκίνησα την 7η λειτουργία της γλώσσας με την καλύτερη διάθεση. Το προηγούμενο βιβλίο του Λοράν Μπινέ που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, το HHhH, το αγάπησα πολύ, πρόκειται για ένα νέο είδος ιστορικού μυθιστορήματος. Στο HHhH, ο συγγραφέας, αν και μας κάνει συνέχεια σαφές πως γράφει μυθιστόρημα, ενδιαφέρεται πολύ για την ακρίβεια των ιστορικών στοιχείων. Εδώ, στην έβδομη λειτουργία, παρόλο που ξεκινά από ένα πραγματικό γεγονός και μιλά για υπαρκτούς ανθρώπους, αφήνει τη φαντασία του πραγματικά να οργιάσει. 

Το βιβλίο ξεκινά με τον θάνατο του Ρολάν Μπαρτ σε αυτοκινητιστικό ατύχημα, την ώρα που ο σημειολόγος και κριτικός αναλογίζεται αν ήρθε πια η ώρα να γράψει το σπουδαίο μυθιστόρημα που θεωρούν όλοι πως χρωστάει στον εαυτό του. Όμως, αντίθετα με ο,τι πραγματικά συνέβη, η αστυνομία υποψιάζεται πως ο Μπαρτ δολοφονήθηκε, κι έτσι ένας επιθεωρητής ξεκινά να ερευνά την υπόθεση και μπλέκει με τους σημειολόγους. Σύντομα καταλαβαίνει πως από μόνος του δεν θα καταλάβει λέξη από ο,τι λένε και στρατολογεί έναν νεαρό Πανεπιστημιακό να τον βοηθήσει. 

Το κείμενο αρχίζει εξαιρετικά, με πολύ μεγάλες δόσεις χιούμορ για τη διανόηση της Γαλλικής Σχολής του '80- είναι επική ας πούμε η κατάθεση του Φουκώ για το θέμα μέσα σε ένα τούρκικο λουτρό κι ενώ ένας νεαρός τον «περιποιείται». Πολύ γνωστές φιγούρες περνούν από τις σελίδες του μυθιστορήματος, ο Φουκώ, ο Ντελέζ, ο Έκο, ο Αλτουσέρ, ο Λακάν, ο Σολέρς, ο Μιτεράν, ο ντε Εστέν, και πολλοί πολλοί άλλοι, όλοι όσοι συμμετείχαν έστω με κάποιο τρόπο στην κουλτούρα της Παρισινής σκηνής της εποχής. 

Από ένα σημείο και μετά όμως, ο Μπινέ χάνει τη μπάλα. Ξεκινά ένα συνωμοσιολογικό ταξίδι που μοιάζει πιο πολύ με Νταν Μπράουν – τον οποίο πιθανώς προσπαθεί να σατιρίσει. Πάντως το βιβλίο γίνεται αργό και χάνει τη σπιρτάδα του, τόσο που φαίνεται αγγαρεία να το συνεχίσει κανείς. Η, ομολογουμένως μεγάλη, ευφυΐα του συγγραφέα φαίνεται στις στιγμές διαύγειας, στις συζητήσεις μεταξύ των σημειολόγων, των πολιτικών στην προσωπικότητα του επιθεωρητή της αστυνομίας. Όμως εμμονή του με τις σεξουαλικές σκηνές, με αποκορύφωμα αυτό που βάζει να συμβαίνει στον Σολέρς, με κούρασαν. Η τελική μου αίσθηση είναι ανάμικτη, είχε πλάκα όσο κράτησε η έκπληξη, κι έπειτα σαν να ξέπεσε σε φτηνούς εντυπωσιασμούς. 

Η αλήθεια είναι πως θα συνεχίσω να διαβάζω τα μυθιστορήματα του Λοράν Μπινέ, έχει έναν τρόπο το παλιό να το ανανεώνει, το πραγματικό να το κάνει φανταστικό, το μυθιστόρημα να το μετουσιώνει σε μαρτυρία, τη μαρτυρία σε μύθο. Κι αυτό έχει μεγάλο λογοτεχνικό ενδιαφέρον. Αν μη τι άλλο, με την 7η λειτουργία, με έβαλε στα αίματα να ασχοληθώ ξανά με κείμενα που είχα σχεδόν ξεχάσει την ύπαρξή τους στη βιβλιοθήκη μου. 


                                                     Κατερίνα Μαλακατέ



«Η έβδομη λειτουργία της γλώσσας», Λοράν Μπινέ, μετ. Γιώργος Ξενάριος, εκδ. Opera, 2018, σελ. 513 











Υ.Γ. 42 Φαντάζομαι πως το βιβλίο έτσι όπως μπλέκει το φανταστικό με το πραγματικό θα είναι ένας πραγματικός μεταφραστικός εφιάλτης. Πάντως η μετάφραση μου φάνηκε εξαιρετική. 

24/8/18

«Περιφερειακό», William Gibson





Ακούγεται περίεργο για κάποιον που διαβάζει επιστημονική φαντασία όπως εγώ, όμως δεν είχα διαβάσει ποτέ William Gibson (ναι, ούτε το Neuromancer). Ο Gibson θεωρείται ο πατέρας του κυβερνοπανκ, του υποείδους της επιστημονικής φαντασίας που σε ένα φουτουριστικό περιβάλλον ασχολείται τόσο με τις ζωές των ανθρώπων, όσο και με τις τεχνολογικές εξελίξεις- το δίκτυο, την τεχνητή νοημοσύνη, το ταξίδι στον χρόνο. Ο Gibson εξάλλου ευθύνεται για τον νεολογισμό "κυβερνοχώρος", "cyberspace", που καθιερώθηκε σε όλες τις γλώσσες.

Το «Περιφερειακό» είναι από τα τελευταία του μυθιστορήματα και χαρακτηριστικό δείγμα. Ξεκινά μάλλον χαλαρά, χτίζοντας τον κόσμο και τους χαρακτήρες, κι έπειτα, από το ένα τρίτο και μετά, γκαζώνει στην πλοκή. Πρωταγωνίστρια είναι η Φλιν, ένα κορίτσι που ζει στα τέλη της δεκαετίας του 2030, μια οριακή εποχή που όλα έχουν αρχίσει να καταρρέουν, εκτός από την τεχνολογία που τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Μια μέρα ο βετεράνος αδελφός της θα της ζητήσει να τον αντικαταστήσει στην -πληρωμένη- βάρδια του, σε ένα ονλάιν παιχνίδι. Η Φλιν θα δει κάτι που δεν πρέπει, και σιγά σιγά θα συνειδητοποιήσει πως έμπλεξε σε κάτι πολύ μεγάλο, που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο (της). 

Ο συγγραφέας παίζει πολύ ωραία με τον χρόνο, με το ταξίδι στο παρελθόν και το μέλλον, αφήνει πολλές πολιτικές αιχμές, στήνει μια ευφάνταστη ιστορία κι έναν εξαιρετικό πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, τη Φλιν. Το μυθιστόρημα κρατά συνεχώς το ενδιαφέρον, τουλάχιστον αν ξεπεράσεις τις πρώτες άχαρες σελίδες της εισαγωγής. Όμως χωλαίνει κάπως στην κορύφωση και στη λύση, σαν να έγινε βιαστικά το κλείσιμο του βιβλίου, σαν να λείψαν σελίδες. 

Ήμουν από την εφηβεία μου- και μάλλον θα παραμείνω για πάντα- αναγνώστρια επιστημονικής φαντασίας, δεν τα πάω τόσο καλά με το φάντασι, αν εξαιρέσει κανείς τον Άρχοντα. Υποψιάζομαι, αν και το «Περιφερειακό» είναι απλά ένα καλό βιβλίο κι όχι αριστούργημα, πως θα διαβάσω κι άλλα βιβλία του Γκίμπσον· στο Μέλλον. 



                                                            Κατερίνα Μαλακατέ 





«Περιφερειακό», Ουίλιαμ Γκίμπσον, μετ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Αίολος, σελ. 571, 2018

17/8/18

"Μέρες δίχως τέλος", Sebastian Barry








Έχω μεγάλη αδυναμία στον Σεμπάστιαν Μπάρι, στην καθαρή, λιτή και ταυτόχρονα κάπως ονειροπαρμένη κι αισθαντική γραφή του. Έχει την ικανότητα να τοποθετεί τους ήρωες του σε ένα ιστορικό πλαίσιο, αλλά να μην τους ξεχνά για χάρη της Ιστορίας, αντίθετα να τους απογειώνει. Οι "Μέρες Δίχως τέλος" είναι ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματά του· μοιάζει λιγάκι ως προς το ύφος με το αγαπημένο μου, τη «Μυστική γραφή». 

Εκεί γύρω στα 1850, ο Τόμας Μακ Νάλτι μεταναστεύει στην Αμερική. Είναι ένα παιδί κοντά στα δεκατρία που είδε την οικογένειά του να πεθαίνει από τον λιμό στην Ιρλανδία. Στη νέα Γη θα βρει σύντομα έναν σύντροφο, τον δεκαπεντάχρονο Τζον Κόουλ, και τα δύο ρημαγμένα αγόρια θα γίνουν αχώριστα. Στην αρχή θα δουλέψουν για τους χρυσοθήρες σε ένα σαλούν, φορώντας γυναικεία ρούχα και κάνοντας σόου. Αργότερα, όταν μεγαλώσουν και δεν είναι τόσο όμορφοι πια, θα καταταγούν. Θα σκοτώσουν Ινδιάνους- άντρες, γυναίκες και παιδιά. Και θα πάρουν μια μικρή για κόρη τους, αφού είναι ζευγάρι. Έπειτα θα μπλέξουν στον Εμφύλιο. 

Ο συγγραφέας χειρίζεται με μεγάλη τρυφερότητα το θέμα της ταυτότητας των ηρώων του. Ο Τόμας είναι ένας Ιρλανδός χωρίς πατρίδα αλλά κι ένας άντρας που είναι σίγουρος για τη σεξουαλικότητά του, αν και ξέρει πως δεν πρέπει να αποκαλυφθεί. Φαίνεται παράδοξο σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο ο συγγραφέας να επιλέγει ένα τόσο ευαίσθητο θέμα, όμως αν κανείς διαβάσει την ιστορία, δεν μένει με απορίες. Ο Μπάρι φτάνει τους ήρωες του στα άκρα σε σχέση με την πατρίδα, την οικογένεια, τον έρωτα και τον πόλεμο, για να μιλήσει τελικά για την ίδια τη ζωή και τον θάνατο. 


Το βιβλίο είναι εντυπωσιακό από όλες τις πλευρές- για το ύφος, για το θέμα, για την ψυχογράφηση των ηρώων. Ο ίδιος ο συγγραφέας λέει πως ο κεντρικός του ήρωας είναι αφιερωμένος στον μικρό του γιο που είναι ομοφυλόφιλος. Όμως ίδιον των σπουδαίων γραφιάδων είναι να μπορούν το προσωπικό βίωμα να το μετατρέψουν σε λογοτεχνία. Αυτό το μυθιστόρημα είναι ένα πραγματικό κομψοτέχνημα που δημιουργεί αναγνωστική ευφορία· κι ένα λιθαράκι ακόμα στη μεγάλη σάγκα των ΜακΝαλτι. 


                                                                                     Κατερίνα Μαλακατέ



"Μέρες δίχως τέλος", Σεμπάστιαν Μπάρι, μετ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος, σελ 296, 2018








Για τα υπόλοιπα βιβλία του συγγραφέα διαβάστε εδώ: http://diavazontas.blogspot.com/search/label/%CE%9C%CF%80%CE%AC%CF%81%CF%85%20%CE%A3%CE%B5%CE%BC%CF%80%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD

3/8/18

"Άρτεμις", Andy Weir





Διάβασα το "Άρτεμις" του Andy Weir με μεγάλο κέφι. Είναι ένα γρήγορο βιβλίο επιστημονικής φαντασίας, με πολύ ενδιαφέρουσα κεντρική ηρωίδα, που στηρίζεται στις γνώσεις του συγγραφέα για το φεγγάρι και το διάστημα, αλλά και στην ικανότητά του ως αφηγητή. Αν και έχει κάποια λογικά χάσματα στην πλοκή, απόλαυσα τη διαφυγή σε έναν άλλο, τελείως διαφορετικό κόσμο, ακόνισα τη φαντασία μου και πέρασα δύο τρία ευχάριστα απογεύματα. 

Η «Άρτεμις» είναι η αποικία των Γήινων στο Φεγγάρι. Είναι φτιαγμένη από ένα σύστημα «Φυσαλίδων», θόλων δηλαδή, που διασφαλίζουν τη ροή του οξυγόνου. Η Τζαζ Μπασάρα είναι  Σαουδαράβισσα, κι ήρθε στη Σελήνη πολύ μικρή, στα έξι της. Ήταν άγριο νιάτo στην εφηβεία της κι έτσι παρόλο που το μυαλό της είναι εξαιρετικά κοφτερό, έχει καταντήσει αχθοφόρος στο λιμάνι. Ζει σε μια τρύπα, όπου χωράει μόνο η κουκέτα της, κι ονειρεύεται να πλουτίσει. Είναι όμως επιπόλαιη και θερμοκέφαλη. Κάνει ένα μικρολαθρεμπόριο καπνού και άλλων ειδών και έτσι γνωρίζει έναν μεγιστάνα που έχει ένα σχέδιο. Κι από εκεί ξεκινά ο πανικός. 

Ο Weir έστησε εξαιρετικά την φεγγαροαποικία, χειρίστηκε πολύ πειστικά τους χαρακτήρες, χρησιμοποίησε στοιχεία από πραγματικές διαστημικές αποστολές, έφτιαξε δικά του. Κάποιες στιγμές έχεις την αίσθηση πως μερικές σκηνές γράφτηκαν μόνο για να γυριστούν σε ταινία, αλλά δεν μένει μόνο σε αυτές, τους αγαπάει τους χαρακτήρες του, κυρίως την ηρωίδα του, και τους φροντίζει. 

Έχω διαβάσει και το προηγούμενο βιβλίο του, αυτό που τον έκανε διάσημο και του επέτρεψε να παρατήσει τη δουλειά του και να είναι μόνο συγγραφέας, τον Άνθρωπο στον Άρη. Η Άρτεμις είναι πιο καταιγιστικό βιβλίο, εξίσου ενδιαφέρον, και υποπτεύομαι πως θα του φέρει ακόμα μεγαλύτερη φήμη και χρήματα. Και αυτό, στην περίπτωσή του, είναι καλό· ποτέ κανέναν δεν έβλαψε ένα καλογραμμένο best seller. 


                                                                                 Κατερίνα Μαλακατέ


"Άρτεμις", Andy Weir, μετ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδ. Παπαδόπουλος, 2018, σελ. 365










Υ.Γ. 42 Για τον Άνθρωπο στον Άρη υπάρχουν στο Διαβάζοντας τρεις παρουσιάσεις (για κάποιον ακατάληπτο λόγο):



Κατερίνα Μαλακατέ: http://diavazontas.blogspot.com/2016/01/andy-weir.html