Ξεκίνησα να διαβάζω τα Χελιδόνια της Natsuo Kirino με πλήρη επίγνωση πως δεν θα διαβάσω ένα αριστούργημα. Προερχόμενη όμως από τους Καραμάζοφ και τον Ηλίθιο απανωτά χρειαζόμουν αναγνωστική ελαφράδα, ένα βιβλίο-γέφυρα που να μην με μπλοκάρει αναγνωστικά και ταυτόχρονα να είναι αξιόλογο. Το διάλεξα γιατί το θέμα της παρένθετης μητρότητας με ενδιέφερε πάντα, καταλαβαίνω με ενάργεια τα ηθικά διλήμματα που θέτει. Και δεν ξέρω και τι άποψη έχω συνολικά για το θέμα (πράγμα κάπως περίεργο για μια ξερόλα όπως εγώ).
Μια νεαρή γυναίκα 29 ετών η Ρίκι, προερχόμενη από επαρχιώτικη, φτωχή οικογένεια προσπαθεί να τα βγάλει πέρα στο Τόκιο. Δουλεύει με μερική απασχόληση, ζει σε ένα άθλιο μέρος, συχνά δεν έχει λεφτά για φαγητό, τα ρούχα της είναι όλα δεύτερο χέρι. Κάνει ό,τι μπορεί, αλλά δεν είναι ούτε ποτέ θα είναι αρκετό. Έτσι στην αρχή κάνει αίτηση για δωρεά ωαρίων κι έπειτα πείθεται να γίνει παρένθετη μητέρα για ένα πλούσιο ζευγάρι. Εκείνος είναι χορευτής, γιος χορεύτριας και θέλει να περάσει τα γονίδια του στην επόμενη γενιά κι εκείνης της είπαν πια πως τα ωάρια της είναι κατεστραμμένα και η εξωσωματική αποκλείεται να δουλέψει. Αυτά τα τρία είναι τα κεντρικά πρόσωπα του δράματος και τους πλαισιώνουν η νάρκισσος μητέρα του χορευτή και η παλαβιάρα πλούσια καλλιτέχνιδα φίλη της γυναίκας του χορευτή.
Το μυθιστόρημα πραγματεύεται από την μία την κοινωνική και την οικονομική θέση στην σύγχρονη Ιαπωνία και από την άλλη τα ηθικά διλήμματα του να πουλάς τη μήτρα σου. Κάτι που φαίνεται απλό αλλά δεν είναι. Γιατί μια εγκυμοσύνη, κάθε εγκυμοσύνη καθορίζει τη ζωή μιας γυναίκας με τρόπους που το σύστημα μοιάζει να αγνοεί. Όταν ασκείς έλεγχο στη μήτρα κάποιας, ασκείς εξουσία. Εξουσία που στη συγκεκριμένη κατάσταση σού δίνει το χρήμα.
Το μυθιστόρημα έχει σίγουρα περιττές σελίδες, ειδικά στο πρώτο μέρος, και συχνά η συγγραφέας μοιάζει να μην εμπιστεύεται τον αναγνώστη και να του δίνει μασημένη τροφη για το ηθικό δίλημμα. Πολλοί χαρακτήρες, όπως ας πούμε του εγωπαθούς άντρα που θέλει ντε και καλά να διαιωνιστεί το καλό του γενετικό υλικό, είναι κάπως μονοδιάστατοι. Όμως το ταξίδι έχει καλές στιγμές. Κάτι που μοιάζει απλό, «δανείζεις για λίγο το σώμα σου», φαίνεται ξεκάθαρα πως δεν είναι, ακριβώς γιατί πρόκειται για το σώμα σου. Κι επίσης αν έχεις λεφτά, τότε ορίζεις το κορμί σου. Αν όχι;
Δεν μετάνιωσα που διάβασα τα Χελιδόνια, όπως δεν είχα μετανιώσει όταν διάβασα το άλλο της βιβλίο που υπάρχει μεταφρασμένο στα ελληνικά, το Out. Χρειάζομαι πάντα βιβλία που να με κρατούν σε αναγνωστική φόρμα χωρίς να ζητάνε από μένα το 100% της προσπάθειας. Είναι μέρος της τελετουργίας της ανάγνωσης πολύ σημαντικό, ο κύκλος ανάμεσα στο δύσκολο ανάγνωσμα και το πιο βατό. Εντείνει την αναγνωστική απόλαυση. Και μεγαλώνει μεγαλώνει γερούς αναγνώστες.
Κατερίνα Μαλακατέ
"Χελιδόνια", Natsuo Kirino, μτφ Δέσποινα Γιανναρούδη, εκδ. Μεταίχμιο
