"Καλοί Οιωνοί", Neil Gaiman & Terry Pratchett

        «Για φαντάσου», είπε η αδελφή Μαίρη. «Κρατάω στα χέρια μου τον ίδιο τον Αντίχριστο. Και κάνω μπανάκι τον Αντίχριστο. Και μετράω τα μικρά του δαχτυλάκια…»

Τώρα μιλούσε απευθείας το μωρό, χαμένη σ’ έναν δικό της κόσμο. Ο Κρόουλυ κούνησε το χέρι του μπροστά στο πρόσωπό της.

«Αδελφή Μαίρη; Ναι; Αδελφή Μαίρη, μ’ ακούς;»

«Α, με συγχωρείτε. Σκέτη γλύκα είναι, πάντως. Στον μπαμπά του μοιάζει; Πάω στοίχημα ότι του μοιάζει. Στον μπαμπακούλη του μοιάζει μωρέ…;»

«Όχι» είπε ξερά ο Κρόουλυ. 

Ένα βιβλίο που έγραψαν το 1990 ο Τέρυ Πράτσετ με τον Νιλ Γκάιμαν μαζί, ανταλλάσσοντας δισκέτες με το ταχυδρομείο, δεν μπορεί παρά να είναι αστείο. Για αυτό δεν είχα καμία αμφιβολία. Υπάρχει όμως σε αυτό και κάτι παραπάνω που θα σε τραβήξει να συνεχίσεις την ανάγνωση και να μην το παρατήσεις; Η αλήθεια είναι πως το βιβλίο είναι περισσότερο Πράτσετ από ό,τι Γκάιμαν, σατιρίζει τους πάντες και τα πάντα, δεν κολλάει πουθενά, στιγμές στιγμές η πλάκα χοντραίνει και φτάνει σε λυκειακά επίπεδα. 

Ο Αντίχριστος γεννιέται, η Αποκάλυψη είναι κοντά, αλλά λόγω ενός λάθους σε ένα σατανιστικό μοναστήρι, καταλήγει να ανατραφεί από μια κανονική οικογένεια, ενώ το παιδί που νομίζουν για Αντίχριστο μεγαλώνει σατανιστικά. Ένας άγγελος κι ένας διάβολος που πολύ γουστάρουν τη ζωή τους στη Γη και δεν θα ήθελαν να αλλάξει επιτηρούν. Ενώ ο Θάνατος, ο Λοιμός, ο Πόλεμος και η Μόλυνση καραδοκούν. 

Το βιβλίο είναι καλογραμμένο, το ύφος είναι ξεκάθαρα του Πράτσετ, οι ιδέες όμως μοιάζουν φρέσκες, σαν να τις είχε ο Γκάιμαν. Η συνύπαρξή τους είναι αρμονική, το τελικό αποτέλεσμα σε κάνει να γελάς και διαβάζεται εύκολα. Δεν είναι βέβαια το σπουδαιότερο βιβλίο που γράφτηκε επί γης, κι ούτε θα ήθελαν να είναι. Λέει χιουμοριστικά κάποιες σκληρές αλήθειες, επιδίδεται σε ανελέητα λογοπαίγνια, ενδεικνύεται για να περάσεις εποικοδομητικά την ώρα σου. Το ξεκίνησα στα Ελληνικά αλλά το τελείωσα στο kindle στα Αγγλικά σε ένα ταξίδι. Είμαι ευχαριστημένη κι από τις δυο εκδοχές κι ενάλλασσα με άνεση το αγγλικό με το ελληνικό κείμενο παρά τους νεολογισμούς. Αν πάντως ψάχνετε την απάντηση στην ερώτηση για το νόημα της ζωής, δεν θα τη βρείτε εδώ. Θα τη βρείτε αλλού. 

                                                                                           Κατερίνα Μαλακατέ

"Καλοί Οιωνοί", Neil Gaiman & Terry Pratchett, μετ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. SEΛΙΝΙ, 2016, σελ. 405

Υ.Γ. 42 Μην παραλείψετε να διαβάσετε τις υποσημειώσεις. Α, και τα πράγματα έχουν πάντα και μια κακή πλευρά. Ουπς. 

"American gods", Neil Gaiman

Με το American gods τα έκανα όλα ανάποδα. Αρχικά είδα δύο επεισόδια της σειράς, μετά ξεκίνησα το βιβλίο στα Ελληνικά (η μετάφραση είναι φριχτή, σαν να διαβάζεις τον τηλεφωνικό κατάλογο), το παράτησα 2-3 μέρες και είδα λίγα επεισόδια ακόμα, ένας φίλος μου δάνεισε το Αγγλικό paperback, τελείωσα το βιβλίο, και τώρα μου μένει ένα επεισόδιο για να ολοκληρώσω και τη σεζόν. Ε, ναι, όσο να πεις, δεν είναι ακριβώς τακτοποιημένες οι σκέψεις μου για αυτό, αλλά θα προσπαθήσω να μεταφέρω την ατμόσφαιρα του βιβλίου, ανακατεμένη με λίγη από αυτή της σειράς. 

Για αρχή να πω πως το βιβλίο στο πρωτότυπο είναι πολύ καλογραμμένο, με γλώσσα και ροή που σπάνια συναντάς στην επιστημονική φαντασία. Είναι κρίμα λοιπόν που τόσο το αδικεί η ελληνική εκδοχή του και στερεί τη λογοτεχνική απόλαυση. Η αρχική ιδέα είναι εξαιρετική, και ο χειρισμός της στα περισσότερα σημεία άψογος. Η δράση εκτυλίσσεται σε όλη στην Αμερική, από όπου *δεν* κατάγεται ο Γκάιμαν, κι αυτό έχει τη γοητεία του, αν και σε κάποια σημεία καταλαβαίνεις την αμηχανία. 

Κεντρικός ήρωας είναι ο Σάντοου ένας ψηλός και σωματώδης τύπος που μόλις βγαίνει από τη φυλακή. Την ημέρα που είναι να βγει μαθαίνει πως η γυναίκα του- που λάτρευε- είναι νεκρή και πως οι συνθήκες του θανάτου της ήταν, χμ, κάπως ιδιότυπες. Ταλαιπωρημένος, γνωρίζει έναν περίεργο τύπο, τον Γουένσντει, που του δίνει δουλειά ως σωματοφύλακα και βοηθό. Όσο περιπλανιούνται στην Αμερική αρχίζει να καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Υπάρχει ένας πόλεμος, υπόγειος, ανάμεσα στους παλιούς θεούς, που έφερνε καθένας που μετανάστευε στη Νέα Γη ως μνήμη, και τους καινούριους της τεχνολογίας και της τηλεόρασης. Οι παλιοί θεοί που κανένας πια δεν τους θυμάται και δεν θυσιάζει σε αυτούς, παραπαίουν, πεθαίνουν, φυτοζωούν. Οι νεότεροι είναι παντοδύναμοι και κύριαρχοι, αλλά κι αυτοί ξεχνιούνται σύντομα. 

Το βιβλίο, πολυσέλιδο και εντυπωσιακό, δεν φτάνει για να χειριστεί μια τόσο λαμπρή ιδέα. Το τελείωσα με πραγματικό ενδιαφέρον, δεν βαρέθηκα στιγμή, η ιστορία έχει ένα αληθοφανές τέλος, αλλά έμειναν τόσα επεισόδια και χαρακτήρες αναξιοποίητα. Όλοι αυτοί οι θεοί, παλιοί, καινούργιοι, μυθολογικοί και τωρινοί, πέρα από όλα τα ελαττώματα και τα προτερήματά τους, έχουν πρωτίστως μεγάλη πλάκα. Για κάποιο λόγο θα προτιμούσα το "American gods" μια επική δωδεκαλογία με εκατομμύρια λέξεις. Και το λέω εγώ, που συνήθως κάτι τέτοια τα βαριέμαι. Αυτό όμως άξιζε τον κόπο. Εύχομαι ο Neil Gaiman μεγαλώνοντας να το σκεφτεί κι αυτός.

                                                                                 Κατερίνα Μαλακατέ

"Ο πόλεμος των θεών", Neil Gaiman, μετ. Νίνα Μπούρη, εκδ. Οξύ, 2004, σελ.535

"American Gods", Neil Gaiman, ed. Headline, 2001, pg.635

Υ.Γ. 42 Με αυτά και με αυτά εκτίμησα την μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου στο Neverwhere ακόμα πιο πολύ.

Υ.Γ.42-42 Στην σειρά ο Shadow είναι εκπληκτικός, θεωρώ όμως τον Wednesday miscast. 

'The Truth is a Cave in the Black Mountains", Neil Gaiman του Παναγιώτη Κροκιδά

Ο Neil Gaiman είναι ένας σπουδαίος παραμυθάς. Με την ευρεία έννοια του όρου – πολυπράγμων, έχει ασχοληθεί με πάμπολλες φόρμες της μυθοπλασίας, από μυθιστορήματα και εφηβικές βιβλία, μέχρι παραμύθια, εικονογραφημένες νουβέλες και φυσικά τα κόμικς στα οποία έχει μια ξεχωριστή, μυθική σχεδόν παρουσία. Έχει το άγγιγμα του Μίδα. Καταφέρνει να πλάθει μύθους, να αναπλάθει παλιούς, διατηρώντας ένα μεγάλο εκδοτικό και παραγωγικό ρυθμό, δίχως να απογοητεύει τους αναγνώστες του, ενώ κερδίζει συνεχώς καινούριους.

Το The Truth is a Cave in the Black Mountains είναι μια ιστορία η οποία γράφτηκε για να παρουσιαστεί συνοδεία εικόνων και μουσικής σε ένα φεστιβάλ, στην Όπερα του Σύδνευ. Η ίδια ιστορία τώρα εκδίδεται, μαζί με τα σχέδιά της σε έναν τόμο. Σύντομη, απλή, μα πανέμορφη, σκοτεινή, κρυπτική και παραμυθένια, όπως μόνο ο Γκείμαν ξέρει να γράφει. Στα Σκοτσέζικα χάιλαντς, ένα άντρας μαζί με έναν ντόπιο οδηγό, σε αναζήτηση ενός μυθικού θησαυρού, σε μια σπηλιά στα βουνά. Ο ζόφος των ομιχλιασμένων τοπίων και η ανάβασή εναρμονίζονται με την καταβύθιση στα σκοτεινά ένστικτα της ψυχής των δύο αντρών, του παρελθόντος και των όμορφων πραγμάτων που κάποιοι αδυνατούν πια να ονειρευτούν.

Η διήγηση συνοδεύεται από τις όμορφες εικόνες του Eddie Cambell, που συγκρατημένα χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές - μικρά κάδρα, μεγάλες εικόνες, ένθετοι διάλογοι σε κόμικς παράθυρα και ενίοτε μοντάζ σκίτσων με φωτογραφία, καθώς και από ηχογραφημένα μέρη από τον ίδιο τον Neil Gaiman. Δυστυχώς, η έκδοση του βιβλίου στο Amazon για τα android τάμπλετ δεν στηρίζει τα ηχητικά αρχεία του βιβλίου -άγνωστο γιατί-, οπότε δεν έχω άποψη. Αν έχετε, όμως, το τάμπλετ της Άμαζον ή ipad, θα μπορείτε να έχετε μια ολοκληρωμένη εμπειρία, καθώς ο Gaiman είναι ένας εκπληκτικός αφηγητής (ακούστε τον να διαβάζει στο youtube).

Βέβαια, ο Gaiman είναι η κότα με τα χρυσά αυγά. Η βιομηχανία τον γράπωσε και εκμεταλλεύεται την χαρισματική του πένα. Πέραν ενός παιδικού παραμυθιού που εκδόθηκε πρόσφατα (Ευτυχώς ο μπαμπάς έφερε το γάλα), ήδη ετοιμάζεται η κυκλοφορία μια διασκευής του στο σκοτεινό μύθο του Χάνσελ και Γκρέτελ, καθώς και μια ιστορία που εφορμά από έναν συνδυασμό της ωραίας κοιμωμένης και την Χιονάτης (με καταπληκτικά σχέδια), για να πει μια σκοτεινή ιστορία, και έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις για τον υφέρπον σεξουαλισμό της. Μα ό,τι κάνει, το κάνει με σεβασμό στους αναγνώστες, αγάπη στην τέχνη της αφήγησης και ένα ταλέντο σπάνιο. Και τούτο εδώ το βιβλίο είναι μια γευστική καραμέλα για όσους αναζητούν λίγο ακόμα από την μαγεία του, μεταξύ των πιο εκτενών δουλειών του.

Πόσοι συγγραφείς μας δίνουν αυτοί τη χαρά;

                                                                                                    Παναγιώτης Κροκιδάς

'The Truth is a Cave in the Black Mountains", Neil Gaiman, ed.HarperAudio, 2014