"Ακριβώς σαν εσένα", Nick Hornby

Ομολογώ πως νιώθω ανακούφιση κάθε φορά που διαβάζω κάποιο βιβλίο του Νικ Χόρνμπυ, σαν να είναι το καλά κρυμμένο αναγνωστικό μου μυστικό. Τα βιβλία του με βγάζουν ασπροσπόσωπη κάθε φορά, έχουν αρχή, μέση, τέλος, ολοκληρωμένους χαρακτήρες, μία κεντρική ιδέα. Και δεν είναι πως είναι εύπεπτα ή του σωρού, απλώς αρκείται στη συγγραφική του δεινότητα, δεν έχει όρεξη για παραπάνω πειραματισμούς κι έχω καταλήξει πως αυτό με ξεκουράζει.

Έτσι και στο «Ακριβώς σαν κι εσένα» ασχολείται με δυο βασικά ζητήματα, το Μπρέξιτ και την ανισότητα στις σχέσεις∙ και το κάνει καλά, χωρίς μικρότητες. Κεντρικοί ήρωες είναι η Λούσυ, μια 42χρονη καθηγήτρια Αγγλικών που μόλις έχει χωρίσει από τον εθισμένο σύζυγό της και ζει με τα δυο αγόρια της, που είναι ακόμα σε ηλικίες δημοτικού, και ο Τζόζεφ, ένας 22χρονος έγχρωμος νεαρός που προσπαθεί να μιξάρει μουσική, ενώ δουλεύει σε ένα κέντρο αναψυχής κι ένα χασάπικο. Εκεί, στο χασάπικο γνωρίζονται οι δυο τους, εκείνη του ζητά να κάνει μπέιμπι σίτινγκ στα αγόρια της όσο προσπαθεί να φλερτάρει με συνομήλικούς της άντρες. Τελικά ερωτεύεται τον Τζόζεφ. Οι δυο τους είναι πολύ διαφορετικοί, έχουν διαφορετικές παρέες, άλλες πολιτικές απόψεις κι άλλους τρόπους να διασκεδάζουν. Στην αρχή κρατάνε τη σχέση τους κρυφή, τίποτα όμως δεν μένει κρυφό για καιρό. Και τότε αρχίζει το ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Πώς αντιδρά καθένας από το περιβάλλον τους στην είδηση, αλλά και στη θέα τους, ως ζευγάρι.

Ο Χόρνμπυ χειρίζεται το θέμα του Μπρέξιτ εξαιρετικά, χωρίς φανατισμούς. Σε όλους δίνει δίκιο, σε όλους άδικο, καταγράφει τη βασική ανισότητα, αλλιώς τα βλέπεις ως έγχρωμος σε εργατική κατοικία, διαφορετικά ως κάτοικος εύπορου προάστιου. Ίσως να είναι ο πιο νηφάλιος από όσους προσπάθησαν να το χειριστούν τόσο νωρίς. Η κεντρική του ιστορία, του έρωτα μιας 42χρονης λευκής χωρισμένης μάνας με τον 22χρονο μαύρο ντι τζέι, έχει κάποια κλισέ, αλλά δεν μένει σε αυτά, προχωρά παρακάτω, δείχνει μια κοινωνία που αργά σταθερά, όχι ολόκληρη φυσικά, αλλάζει νοοτροπία και συμπεριφορά. Αυτό το βιβλίο δεν θα μπορούσε να γραφτεί εκατό χρόνια πριν κι αυτό είναι το ελπιδοφόρο.

Κατανάλωσα το βιβλίο του Χόρμπυ μέσα σε ένα Σαββατοκύριακό. Αυτή είναι η δουλειά του, να σε κοιμίσει γλυκά με την πλοκή κι έπειτα να σε βάλει να αναρωτηθείς για όλα όσα κοινότοπα τσαμπουνάς κι εσύ όλη την ώρα. Για τα κλισέ που μεγεθύνονται και καταλαμβάνουν τη ζωή σου. Για τον έρωτα, και τι στο καλό είναι αυτό που δένει τους ανθρώπους. Για το μέλλον, κι αν έχει σημασία η οποιαδήποτε επένδυση σε αυτό. Και για την πολιτική, που κυβερνάει τη ζωή μας κι εμείς κάνουμε πως δεν την καταλαβαίνουμε. Ή μήπως επίτηδες θέλουν να μην την καταλαβαίνουμε; Μου ταιριάζει ο τρόπος γραφής των Άγγλων κι ας είναι τα προβλήματα τους του «πρώτου κόσμου». Βαρέθηκα τη μιζέρια του "τραύματος", που είναι τόσο της λογοτεχνικής μοδός τα τελευταία χρόνια, θέλω και βιβλία καθαρά, σαν κι αυτό. Ενδιάμεσα από τη φρίκη.

                                         Κατερίνα Μαλακατέ

"Ακριβώς σαν εσένα, Νικ Χόρνμπυ, μτφ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Πατάκη, 2022, σ. 418 

"η Τζούλιετ γυμνή", Nick Hornby

Γράφοντας κριτική για το «η Τζούλιετ γυμνή», σχεδόν μόλις τελειώσα να διαβάζω την τελευταία σελίδα του βιβλίου, για ένα μπλογκ στο ίντερνετ, νιώθω λιγάκι σαν τον κεντρικό ήρωα του μυθιστορήματος, τον Ντάνκαν. Και δεν φοβάμαι μην κάνω τα λάθη του, μάλλον γιατί εμμονή με τον Νικ Χόρνμπυ δεν έχω. Δεν έχω διαβάσει το High Fidelity αν και την κινηματογραφική του εκδοχή τη λάτρεψα, δεν είμαι από τους κολλημένους με τη μουσική- ζω όμως με έναν τέτοιο- κι όμως το μυθιστόρημα το αγάπησα, ίσως γιατί μετά από έναν μήνα απραξίας με έβαλε ξανά σε ρυθμούς διαβάσματος.

Ο Χόρνμπυ γράφει λοιπόν για αυτό που ξέρει καλά, τη μουσική και τις ανθρώπινες σχέσεις. Πρωταγωνιστές ένα ζευγάρι Άγγλων, ο Ντάνκαν και η Άννι, κολλημένοι με έναν ημιάγνωστο Αμερικάνο τραγουδιστή τον Τάκερ Κρόου, που μετά από ένα εκπληκτικό άλμπουμ, το Τζούλιετ, τα παράτησε και έγινε ερημίτης. Ο Ντάνκαν, μαζί με καμιά δεκαπενταριά άλλους τρελαμένους ανά τον κόσμο, διατηρεί έναν ιστοχώρο-βωμό στον Τάκερ και περιστρέφει τη ζωή του γύρω από την εμμονή του. Η Άννι πλησιάζει τα σαράντα, αγαπά τον Κρόου χωρίς τη φανατίλα του Ντάνκαν, νοιάζεται και για τα άλλα, που δεν έχουν παιδί, που δεν είναι παντρεμένοι, που ζουν σε ένα κολοχώρι στη μέση του πουθενά, που ποτέ δεν ένιωσε πραγματικά ερωτευμένη. Ο καταλύτης είναι μια πρωτόλεια μορφή του αγαπημένου τους άλμπουμ, το Τζούλιετ χωρίς την τελική επεξεργασία, το Γυμνή, που τους διχάζει και τους αναστατώνει τη ζωή. Α, στο μυθιστόρημα πρωταγωνιστεί και ο Τάκερ Κρόου  αυτοπροσώπως.

Πρόκειται για ένα απολαυστικό ανάγνωσμα. Δεν συζητάμε για κανένα αριστούργημα, ούτε φυσικά για ένα βιβλίο που θα σου αλλάξει την οπτική στα πράγματα. Αν και τώρα τελευταία τείνω να πιστέψω πως τέτοια βιβλία έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχουν.