3/2/21

"Όλιβ Κίττριτζ", Elizabeth Strout

 




Βιβλίο που δεν θέλεις να τελειώσει, από εκείνα τα παρηγορητικά για την ανθρώπινη ύπαρξη είναι η «Όλιβ Κίττριτζ» της Ελίζαμπεθ Στράουτ. Είχα νιώσει περίπου την ίδια αίσθηση το προηγούμενό της που κυκλοφόρησε στα ελληνικά «Το όνομά μου είναι Λούσυ Μπάρτον», όμως αυτό ήταν ένα βιβλίο περιορισμένο σε θεματολογία. Το "Όλιβ Κίττριτζ"  είναι πολύ πιο ολοκληρωμένο έργο, μεστό, από αυτά που θυμάσαι πως τα διάβασες για καιρό.

Η Όλιβ, η βαριά, απόλυτη, μερικές φορές άκαμπτη, κι άλλες απίστευτα διορατική δασκάλα μαθηματικών του σχολείου ενός χωριού στο Μέην, είναι παντρεμένη με τον μειλίχιο Χένρι, έναν γλυκό φαρμακοποιό, που του αρέσει να περνάει καλά κι απολαμβάνει την κάθε στιγμή ευτυχίας και τρυφερότητας. Η αντίθεσή τους είναι έντονη και στην αρχή κάνει την Όλιβ απόμακρη και αντιπαθητική. Στην πραγματικότητα όμως, η Κίττριτζ αποτελεί μόνο την αφορμή για να μας πει η συγγραφέας ένα σωρό ιστορίες, για τον έρωτα, τον γάμο, τη συντροφικότητα, την αγάπη των παιδιών, τη δουλειά, την ανεργία, τη ζωή, την αρρώστια και την ανημποριά, τον θάνατο.

Το μυθιστόρημα είναι σπονδυλωτο, κάθε μέρος του έχει τη μορφή και το μέγεθος ενός διηγήματος, και σε κάποια από αυτά η Όλιβ κάνει (ίσως κάτι λιγότερο) από γκέστ εμφάνιση. Όμως, παρ' όλα στο βιβλίο δεν πρωταγωνιστεί ο τόπος, ούτε πρόκειται για μια ηθογραφία. Στο κείμενο πρωταγωνιστούν οι άνθρωποι και οι σχέσεις τους. Για αυτό το όνομά της Ολίβ που κοσμεί το εξώφυλλο είναι τόσο ταιριαστός τίτλος.

Η Όλιβ είναι ένας χαρακτήρας «μεγαλύτερος από τη ζωή». Στην αρχή δεν μπορεί να δει πέρα από τη μύτη της, είναι εγωίστρια, δεν καταλαβαίνει πως καταδυναστεύει τον άντρα και τον γιο της, με τις αλλαγές στη διάθεσή της και τα άκαρδα σχόλια της. Δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις αλλαγές, και σίγουρα δεν είναι ο άνθρωπος που θα σου πρόσφερε ένα χάδι στον ώμο ή μια γλυκιά κουβέντα παρηγοριάς. Όμως σιγά σιγά κατανοείς την ωμότητα και την απόλυτη ειλικρίνεια της, δεν θα την έκανες φίλη ίσως, αλλά θα ήθελες να είναι τριγύρω όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Από τα βασικοτερα πλεονεκτήματα του βιβλίου εξάλλου είναι ο τρόπος που η Ελίζαμπεθ Στράουτ δίνει βάθος στον κάθε χαρακτήρα, η πολυπλοκότητά του αργεί να εμφανιστεί, στην αρχή μοιάζει με καρικατούρα κι έπειτα σπάει όλες τις συμβάσεις και τα κλισέ που είχες σκεφτεί. Έτσι κι η ψηλή, βαριά, παχουλή Όλιβ κλαίει μπροστά σε ένα κορίτσι που πάσχει από νευρική ανορεξία και του λέει "όλοι πεινάμε", ενώ καταβροχθίζει ένα ντόνατ. Κι η σκηνή αποκτά βάρος. 


Το μυθιστόρημα κέρδισε το Πούλιτζερ το 2008. Με έβαλε σε έναν αναγνωστικό ρυθμό που είχα καιρό τώρα να ακολουθήσω. Με τράβαγε μαζί του και το σκεφτόμουν κι όταν δεν το διάβαζα. Κάποια στιγμή ταυτίστηκα με την αντρική κορμοστασία και τα χέρια της Όλιβ (εγώ που είμαι 1.59 και μικροκαμωμένη) κι ένιωθα μέσα στο κορμί της, στο πόσο άβολα ένιωθε στο ίδιο της το πετσί. Και στο τέλος συνειδητοποίησα πως η ιδέα της για την ευτυχία μπορεί και να μην απέχει πολύ από τη δική μου.



                                         Κατερίνα Μαλακατέ

"Όλιβ Κίττριτζ", Ελίζαμπεθ Στράουτ, μετ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Άγρα, 2020, σ. 364

2 σχόλια:

  1. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανώνυμος23/3/21, 8:13 μ.μ.

    Λέσχη Ανάγνωσης &συμμετοχή Συγγραφέα: “No one tells the truth when the author is present,”says a book grouper who has witnessed this phenomenon.“No one is going to insult the author when he’s two feet away from them”New York Times.https://tinyurl.com/y4fbrzc8 & https://tinyurl.com/ymea5zkt

    ΑπάντησηΔιαγραφή